Commentaar

Nieuwe planeten worden veel ontdekt, maar aarde is uniek

Astronomen ontdekken aan de lopende band nieuwe planeten. Maar voorlopig blijft de aarde uniek.

Tonie Mudde
Archiefbeeld van een sterrenhemel. Beeld anp
Archiefbeeld van een sterrenhemel.Beeld anp

Het zijn opwindende tijden voor liefhebbers van sciencefiction. Woensdag maakte de Europese Zuidelijke Sterrenwacht bekend dat om onze buurster Proxima Centauri een planeet cirkelt. Die bevindt zich bovendien in de 'bewoonbare' zone, waar de temperatuur het bestaan van vloeibaar water niet in de weg staat.

Voor zover wij aardbewoners weten, is water cruciaal voor het ontstaan van leven, wat direct de vraag oproept: zou daar op die buurplaneet ook leven zijn?

Er ontdekkingsreizigers naartoe sturen is voorlopig onhaalbaar. Met de huidige technologie zou een reis naar Proxima b tienduizenden jaren duren. Praktisch gezien hebben we dus weinig aan de planeten buiten ons zonnestelsel; er kolonies stichten, mijnbouwbedrijven vestigen of vakanties naartoe boeken zal nog lange tijd sciencefiction blijven.

Toch is het verkennen van die verre planeten met telescopen wel cruciaal om te snappen wat onze plek is in het heelal. Hoe uniek is de aarde? Hoe uniek is leven? Hoe uniek is intelligent leven? Het zijn vragen waarvoor wetenschappers nu eindelijk de technologie in handen hebben om antwoorden te vinden.

In 1995 ontdekten sterrenkundigen de eerste planeet buiten ons zonnestelsel. Inmiddels is nog steeds pas een fractie van het heelal bekeken, maar staat de teller al op ruim 3.500 planeten, waarvan een aantal 'mogelijk bewoonbaar is'. Trek die lijn door, zoals de Amerikaanse wiskundige Jason Marshall deed, en je komt tot de verbluffende uitkomst dat er meer aardachtige planeten in het heelal zijn dan zandkorrels op aarde.

Totaal niet bijzonder dus, die aarde, concluderen sommige astronomen al. Toch is de eerste voorzichtige les van die 3.500 gevonden planeten óók dat de aarde wel degelijk een uitzonderlijke planeet is. Van Proxima b, 'het zusje van de aarde', wordt al gevreesd dat er een dodelijke dosis röntgenstraling heerst of dat de atmosfeer er verdampt, omdat de planeet de hele tijd met dezelfde kant naar zijn ster wijst. Ook bij andere planeten blijkt bij nadere bestudering vaak dat de omstandigheden zeer onaangenaam zijn voor het leven zoals wij dat kennen.

Een belangrijke bijvangst van de jacht op nieuw planeten is dan ook de boodschap om zorgzaam om te gaan met de aarde zelf. Want als we hier de boel verpesten, is er geen back-upplaneet in de buurt voor een herkansing.

Meer lezen?

Lees hier het artikel van de Volkskrant over de bewoonbare planeet op relatief 'kleine' afstand van de aarde.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden