Nieuwe oudste oermens: dit is Ardi

Ze leefde in de bomen van het toenmalige Ethiopische savannebos en is volgens paleontologen met haar 4,4 miljoen jaar een nog vroegere voorloper van de moderne mens dan tot nog toe was gevonden.

De auteurs hebben haar kortweg Ardi genoemd, naar haar officiele wetenschappelijke aanduiding Ardipithecus ramidus. In het tijdschrift is een reeks van elf samenhangende artikelen opgenomen waarin haar lijf en leven worden gereconstrueerd.

Het skelet, behalve de geplette schedel en een aantal kiezen en tanden ook twee armen, het bekken, een been en twee voeten, is ongeveer twee miljoen jaar ouder dan het in 1974 in Ethiopie gevonden skelet Lucy (vernoemd naar de toen populaire Beatles-song Lucy in the Sky with Diamonds), van een jonge Australopithecus-vrouw.

Ardi heeft veel meer dan Lucy sterkte aapaachtige kenmerken en had de bouw en de enorme grijphanden en voeten voor een leven in de bomen. Tegelijk staan haar bekken en het achterhoofdsgat zodanig dat ze vrijwel zeker rechtop kon lopen. Mogelijk liep ze staand door de bomen, over de takken, denken de ontdekkers onder leiding van de bekende paleontoloog Tim White.

De eerste fragmenten van Ardi werden al in 1992 gevonden door fossielenzoekers in de woestijn bij Aramis in Noord-Ethiopië, in de Afar-gerio, een bekende vindplaats van vroege menselijke fossielen. Het materiaal dat sindsdien bij elkaar ius gebracht, is nu bij elkaar gepuzzeld tot één organisme.

Ardi is een mensachtige die kan gelden als een mogelijk voorouder van de moderne mens of een nauwe verwante aan een voorouder. Zij leefde ongeveer twee miljoen jaar na de geschatte laatste gemeenschappelijke voorouder van mens en apen, die rond de zes miljoen jaar geleden in Afrika voorkwam.

Uit de bouw van Ardi leiden de onderzoekers ook informatie af over de evolutie van apen in Afrika. Het skelet vertoont aapachtige kernmerken die niet voorkomen in moderne chimpansees en gorilla's. Dat betekent, schrijven ze in Science, dat ook de apen in Afrika nog een ingewikkelde ontwikkeling hebben doorgemaakt nadat ze in de evolutie hun eigen weg gingen.

3D-reconstructie van de schedel van Ardipithecus ramidus, een 4,4 miljoen jaar oude voorganger van de mens. (Illustratie Science)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden