Nieuwe eigenaar weet ook niet waarom verhuur van elektronica aantrekt Skala overleefde koopgolf en verhuurt weer als vanouds

Laat maar doodbloeden. Het oordeel over Skala was vorig jaar zomer hard, maar wekte geen verbazing. Want wie huurt er nog apparaten die je voor een paar honderd gulden kunt kopen?...

OOIT had Skala ook een eigen merk. De Philips-tv's en Bosch-wasmachines werden beplakt met het blauwrode merkje en zo gingen de apparaten de huiskamers in. Maar het merk heeft slechts even een stevig imago gehad. Zo rond de tijd dat Skala met ongeveer honderdduizend klanten echt aan de weg leek te timmeren, toen begonnen de prijzen van audio-, video- en keukenapparatuur te dalen en de inkomens te stijgen en was het uit de tijd om de glurende buren een huurapparaat te tonen.

Toen Hans Bolland (43) drie jaar geleden financieel directeur werd bij Skala Home Electronics, was de neergang al lang ingezet. De tweeëntwintig Nederlandse winkels waren een marginaal onderdeel van de Britse Thorn Groep, wereldwijd actief in de verhuur. Van de omzet van 3,5 miljard gulden werd nog geen procent in Nederland geboekt en het rendement was vrijwel nul.

Tot overmaat van ramp liep de beursgang van Thorn in 1996 op een drama uit. In een mum van tijd zakte de koers van £4,10 naar £1,50, en bleef daar hangen. Harde beslissingen waren onafwendbaar: alle 'continentale' verhuuractiviteiten op de particuliere markt zouden worden beëindigd, zo werd juli vorig jaar bekend gemaakt. Bolland: 'Er zou een rest-bedrijf overblijven om nog een jaar of drie de bestaande huurcontracten te onderhouden.'

En dat terwijl bij zijn komst nog zo'n mooi plan lag om duizelingwekkende aantallen consumenten (weer) tot huur aan te zetten.

Bolland zag niet veel in die megalomane plannen. 'Verhuur is een niche in de markt en daar moet je je organisatie ook op inrichten', zo luidt zijn alternatieve en veel bescheidener gezichtspunt.

Dat was dan ook de boodschap waarmee hij financiers heeft kunnen overtuigen dat een herstart van Skala de moeite waard was. 'Natuurlijk was de grote vraag bij iedereen: wie huurt er nu nog? Wel, dat zijn voor tweederde mensen die zich een aanschaf niet kunnen veroorloven en voor eenderde mensen die een nieuw apparaat willen uitproberen.'

Dat zijn er op dit moment veertigduizend, de trouwe klantenkring van Skala. Ze hebben gemiddeld bijna twee apparaten in huis staan, wat een aantal contracten van zeventigduizend oplevert. Dat moet naar honderdduizend in het plan van Bolland, en dan is er een omzet die de kosten kan dragen van veertien vestigingen en een kleine bezetting op het hoofdkantoor in Den Bosch.

Bolland heeft samen met zijn collega Simone Moloughney een belang van 20 procent genomen in de 'nieuwe' onderneming. Investeringsmaatschappijen SNS Reaal Invest en MW Investment financierden elk 40 procent. 'We hebben met twaalf, dertien potentiële financiers gesproken. Op het eind konden we kiezen uit de aanbiedingen.'

En dat terwijl het er in het begin niet goed uitzag. 'Kort na de aankondiging van Thorn dat de activiteiten gestaakt zouden worden, zijn wij al aan het rekenen geslagen. We concludeerden dat de helft van de 250 werknemers zou moeten afvloeien, maar de kosten daarvan waren te hoog om te laten dragen door de nieuwe onderneming.'

Uitstel leidde dit keer echter niet tot afstel. Het natuurlijke verloop dat op gang kwam na de aankondiging van Thorn zorgde voor de nodige lucht in het personeelsbestand zodat het tweede ondernemingsplan wel sluitend gemaakt kon worden.

Wat nu resteert zijn twaalf vestigingen en een klein hoofdkantoor, met in totaal 111 medewerkers. Uiteindelijk werden 29 werknemers ontslagen. Overigens zijn er momenteel 25 vacatures en openen twee nieuwe vestigingen binnenkort hun deuren. Want Skala groeit weer.

Merkwaardig genoeg vertoont het aantal afgesloten contracten sinds eind vorig jaar een stijgende lijn en presteren de huidige winkels boven verwachting. Het businessplan vermeldt voor de komende drie jaar investeringen voor 60 miljoen gulden.

'Ik kan het niet helemaal verklaren', zegt Bolland. Zoals hij ook niet helemaal kan verklaren waarom het huurconcept in Groot-Brittannië en Scandinavië altijd een veel groter succes is geweest dan in Nederland.

'Marketing is voor een belangrijk deel statistiek. Ik kijk vooral naar de cijfers en dan zie ik wel duidelijke golfbewegingen. Maar waarom de omzet ineens aantrekt nadat het einde van het bedrijf is aangekondigd, dat snap ik niet.'

Misschien is het de waanzinnige naamsbekendheid van Skala, oppert Bolland. Voor een bedrijf met slechts 35 miljoen gulden omzet is die inderdaad duizelingwekkend: in de bekende onderzoekjes zegt meer dan de helft van de ondervraagde Nederlanders de naam en de bedrijfsactiviteit te kennen.

'Ik wilde per se de naam houden', zegt Bolland. Ook al worden daar ook minder gewenste associaties bij gemaakt. 'Zo denkt iedereen dat Skala alleen televisies verhuurt. Terwijl dat slechts eenderde van de omzet is.

'En zo is er ook verwarring tussen huren en financieren. Bij ons zit je niet jaren vast aan een contract. Als je er vanaf wil, lever je het apparaat in en dat is dat.'

Misschien dat er in de marketing dus nog het een en ander valt bij te slijpen, maar verder is Skala een blijvertje. Naast de naam is dat dan vooral te danken aan het personeel, meent Bolland. 'Het bedrijf bestaat nu exact 25 jaar en er werken nu nog mensen die er al in het begin bij waren. Geloof het of niet maar voor die mensen is Skala emotie. Ik heb me verbaasd over hun veerkracht. De aankondiging van Thorn vorig jaar was een enorme domper voor hen. Daarna brak een tijd van vooral onzekerheid aan, waar in mei gelukkig een einde aan kwam. De euforie die toen ontstond heeft inmiddels plaats gemaakt voor realisme: we kunnen doorgaan, maar het is iedereen duidelijk dat we niet kunnen doorgaan zoals voorheen.'

Kleine ondernemingen moeten het worden, de vestigingen van Skala. Daar wordt bijvoorbeeld ook de beloningsstructuur van het personeel bij aangepast, overigens in goed overleg met de vakbonden. Verder zal het assortiment van Skala worden uitgebreid. De eerste pogingen op de pc-markt liepen twee jaar geleden spaak, maar er komt een nieuwe opzet voor het verhuren van computers. Daarnaast zal Skala zich storten op de mobiele telefonie. Het zogenoemde 'pre-paid'-concept wordt aan de man gebracht: eerst betalen en dan bellen. Bolland: 'En dan niet met goedkope telefoontjes.'

Dat het weer beter gaat met Skala betekent niet dat het succes moet worden vergeleken met een uitslaande brand. Verhuur van elektronica in Nederland is geen massamarkt, benadrukt Bolland. Zijn geheim om te overleven in wat een hopeloze branche leek? 'Vaststellen dat je in een niche opereert, en daar vervolgens vrede mee kunnen hebben.'

Geert Dekker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.