NIEUWSJournal of Trial and Error

Nieuw wetenschappelijk tijdschrift publiceert uitsluitend ‘mislukte’ wetenschap

Wetenschap beweegt niet altijd vooruit. Daarom kunnen wetenschappers in het onlangs gelanceerde Journal of Trial and Error van elkaars fouten leren.

Albert Einstein: ‘If we knew what we were doing, we wouldn’t call it research.’ Beeld ullstein bild via Getty Images
Albert Einstein: ‘If we knew what we were doing, we wouldn’t call it research.’Beeld ullstein bild via Getty Images

Van implantaten die vertikken om aan gewrichten te hechten tot studies waarbij de onderzoekers achteraf moeten concluderen dat ze te weinig proefpersonen hebben om iets zinnigs te kunnen concluderen. Het nieuwe platform Journal of Trial and Error (JOTE), dat nu online staat, biedt ruim baan aan onderzoeken die niet het verwachte resultaat opleveren. Het breekt met het clichébeeld van wetenschap vol doorbraken die te danken zijn aan één genie, of een klein aantal knappe koppen.

‘Het gangbare beeld van succesvolle wetenschap kent een keerzijde’, vertelt medeoprichter Max Bautista Perpinyá over de telefoon. ‘Doordat wetenschap vrijwel altijd moet leiden tot producten, patenten of medicijnen, ligt de nadruk sterk op positieve resultaten. Mislukt onderzoek wordt daardoor gezien als nutteloos.’

Desalniettemin maakt falen deel uit van de wetenschappelijke realiteit, dus waarom zouden onderzoekers dat onder stoelen of banken steken? In de woorden van Einstein: ‘If we knew what we were doing, we wouldn’t call it research.’

Bovendien gaat er een hoop kennis verloren doordat wetenschappers nauwelijks reflecteren op ‘gefaald’ onderzoek. JOTE biedt een plek waar wetenschappers kunnen laten zien hoe en waarom hun onderzoek vastliep.

Gapend gat

Dat doet het tijdschrift, dat voorlopig alleen digitaal verschijnt, ten eerste door mislukt onderzoek überhaupt te publiceren. ‘In de wetenschap ligt een gapend gat tussen het onderzoek dat wetenschappers uitvoeren en het onderzoek dat gepubliceerd wordt’, aldus Perpinyá. Hij wijt dat onder andere aan de precaire positie van veel onderzoekers van wie de carrière afhangt van de positieve resultaten van hun onderzoek. Een mislukt onderzoek wordt simpelweg niet ingediend voor publicatie. Door wetenschappers een kans te bieden om mislukt onderzoek toch te publiceren hoopt JOTE dat gat te dichten.

Daarnaast is het doel van het tijdschrift om te reflecteren op wat het betekent om te falen in de wetenschap. ‘We willen geen database worden van onderzoek dat niet goed ging. Het laatste wat wetenschappers nodig hebben is nog meer databases’, lacht Perpinyá. Om dat te voorkomen koppelt het tijdschrift uitvoerders van mislukt onderzoek met andere experts uit het veld om te reflecteren op wat er fout ging.

Paul Iske, hoogleraar Open Innovatie, reageert verheugd. Als directeur van het Instituut voor Briljante Mislukkingen, zet hij zich al zo’n vijftien jaar in om de foutentolerantie van onze samenleving te verhogen. Hij vergelijkt de waarde van mislukt onderzoek graag met de rol van donkere materie in het heelal. ‘Bepaalde zaken in het heelal kun je eigenlijk niet verklaren op basis van wat we kunnen waarnemen. De verklaring daarvoor is dat er waarschijnlijk een hoop massa en energie is die we niet kunnen zien: de donkere materie. Het grootste deel van het heelal bestaat uit die materie die we niet kunnen zien.’ Hij spreekt dan ook graag over ‘donkere kennis’, omdat in de wetenschap eigenlijk hetzelfde principe opgaat. ‘De meeste kennis die we opbouwen, zien we niet omdat die niet gepubliceerd wordt.’

Drie keer mislukt!

1) Doel van het onderzoek: Vaststellen wat de rol van pijn in vermijdend gedrag is. Dit onderzochten de onderzoekers door een testgroep zes taken uit te laten voeren die betrekking hadden op de relatie tussen pijn en vermijdend gedrag.

Wat ging er mis? In de opzet van de taken moesten de participanten voldoende begeleid worden om de taak goed uit te kunnen voeren, zonder dat de begeleiding de uitkomst van de taak beïnvloedde. Dat is de onderzoekers niet gelukt.

2) Doel van het onderzoek: Vaststellen of alcohol gerelateerde beelden, naast fysieke agressie, ook seksuele agressie opwekt. Om dit vast te stellen ontwikkelden de onderzoekers een leestaak, waarin werd gekeken hoe snel bepaalde woorden met betrekking tot seksueel geweld herkend werden in aanwezigheid van alcohol gerelateerde beelden.

Wat ging er mis? De testgroep was te klein om iets te concluderen. Bovendien hadden de gekozen stimuli te weinig effect op de participanten. Al met al was is het onderzoek daardoor niet repliceerbaar.

3) Doel van het onderzoek: Het ontwikkelen van een implantaat voor beschadigd kraakbeen. Het implantaat van biomateriaal werd ontwikkeld met behulp van een 3D-printer.

Wat ging er mis?: Hoewel het gebruik van implantaten voor gewrichtsproblematiek in andere studies veelbelovende resultaten had opgeleverd, lukte het de onderzoekers niet om het implantaat te laten hechten aan het gewricht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden