Nieuw implantaat helpt dwarslaesie-patiënten met incontinentie

Nieuwe bevindingen van de universiteit van Cambridge kunnen in de toekomst incontinentie bij dwarslaesiepatiënten tegengaan. Ze beschrijven hun vondst - die tot nu toe alleen bij ratten getest is - in het wetenschappelijk tijdschrift Science Translational Medicine.

Een Belgische muurklimster met een dwarslaesieBeeld afp

De onderzoekers ontwikkelden kunstmatige zenuwuiteinden, die verbonden worden met het ruggenmerg. Als de blaas van een dwarslaesiepatiënt vervolgens een zenuwprikkel geeft, leest het implantaat hoe hoog de nood is en vertaalt dit naar een licht- of geluidssignaal. Zo weet de patiënt - die zelf geen gevoel meer heeft in zijn of haar blaas - of het tijd is om naar het toilet te gaan.

Verkeerde prikkels
Dwarslaesiepatiënten hebben vaak last van incontinentie. Dat komt doordat de prikkel die de blaas afgeeft wanneer zij urine bevat de hersenen niet bereikt. Hierdoor wordt niet gecontroleerd hoe vol de blaas zit en of het echt nodig is om te plassen. In plaats daarvan komt er direct een prikkel terug die de blaas vertelt zich te ontsluiten. Simpel gezegd kan een patiënt zijn plas niet meer ophouden.

De efficiëntste oplossing voor dit ongemak is een operatie, waarbij een chirurg de zenuw die de blaas met de ruggengraat verbindt doorsnijdt. Op die manier kan de blaas geen prikkel meer naar het brein sturen, waardoor de blaas vol kan lopen zonder dat deze de opdracht krijgt zich te legen. Vervolgens kan de patiënt op gezette tijden naar het toilet gaan, en zijn blaas legen door op een knopje te drukken dat in verbinding staat met het ruggenmerg.

Botox
Zo'n operatie is echter behoorlijk ingrijpend. Bovendien wordt de kans op herstel van de dwarslaesie, bijvoorbeeld met stamceltherapie, kleiner door de ingreep. Daarom kiezen patiënten regelmatig voor een alternatief. Tegenwoordig wordt regelmatig botox gebruikt - dat werkt minder goed maar is ook niet definitief, waardoor een patiënt hoop kan houden op genezing. Botox verdooft de zenuwuiteinden.

Briljant idee
Uroloog John Heesakkers van het Radboud UMC is enthousiast. 'Het is een briljant idee, waar neurologen al een tijd naar zoeken; een operatie tegen incontinentie bestaat al 25 jaar, nu is er eindelijk iets echt nieuws.'

Voordat het zover is, moet er volgens Heesakkers nog wel veel gebeuren. 'Dit is een bewijs dat zoiets kan - niet dat het al praktisch mogelijk is. Er moeten nog veel verbeteringen komen voor het bruikbaar is. Het implantaat moet bijvoorbeeld tien jaar meegaan, nu is dat maar drie maanden. Ik verwacht niet dat we deze techniek binnen tien jaar bij mensen zullen zien.'

Zo werkt het implantaat; het implantaat op de linkerzenuw voelt hoe vol de blaas zit, en geeft een signaal af als de blaas vol is. Het apparaatje op de rechterzenuw geeft een prikkel wanneer de patiënt op een knop drukt, zodat de blaas zichzelf leegt.Beeld Daniel Chew and Evangelos Delivopoulos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden