NIEUWSvLEERMUIZEN

Nieuw beleid voor biologen moet de vleermuizen zélf beschermen tegen besmetting coronavirus

Het lijkt de omgekeerde wereld voor vleermuisonderzoekers: zij hoeven voorlopig niet te rekenen op de benodigde ontheffing om vleermuizen te vangen en beet te pakken. Niet om de onderzoekers tegen het coronavirus te beschermen, maar juist de vleermuizen. De Zoogdiervereniging heeft het toekennen van vergunningen voorlopig opgeschort.

Een grote hoefijzerneus doet zijn best een mot te vangen. Beeld null
Een grote hoefijzerneus doet zijn best een mot te vangen.

Daarmee sluit de vereniging aan bij Amerikaanse wildlife-organisaties, die vleermuisonderzoekers adviseren contact met de dieren te mijden. Ook de Amerikanen gaat het om besmetting van de mens op dier, en niet andersom. Als zo’n overdracht bestaat, zou dat in Amerika kunnen leiden tot een uitbraak onder miljoenen vleermuizen. De organisaties benadrukken dat de kans op zo’n besmetting uiterst klein is. De gevolgen zouden wel desastreus kunnen zijn, zegt Marcel Schillemans, onderzoeker en teamleider van de Zoogdiervereniging, die onderzoek en bescherming rond inheemse diersoorten wil ondersteunen. ‘Zowel voor het draagvlak voor bescherming van vleermuizen, als voor een vleermuizenpopulatie wanneer zo’n besmetting ook bij vleermuizen tot ziekte zou leiden.’

Omdat de vleermuis onder de Wet Natuurbescherming valt, hebben Nederlandse onderzoekers voor veldonderzoek een vergunning nodig. Die wordt verstrekt door provincies, maar ook de Zoogdiervereniging kan personen machtigen. De vereniging heeft tot nu toe één aanvraag opgeschort en twee machtigingen niet afgegeven.

Het besluit is een voorzorgsmaatregel, zegt Schillemans. ‘Voor het grote publiek is ‘de vleermuis’ de overbrenger van het coronavirus. Dat sommige andere diersoorten er vermoedelijk via de mens vatbaar voor zijn, is gebleken. De bekende tijger in de dierentuin van New York, en er zijn voorbeelden van katten, fretten en makaken. Daar is nog veel te weinig over bekend, vandaar dat wij aanvragen opschorten tot er meer duidelijkheid is.’

Craig Willis, bioloog aan de universiteit van Winnipeg (Canada) en een van de opstellers van het Amerikaanse advies, wees in een interview op een mogelijk risico van onderzoek onder de miljoenen vleermuizen van Noord-Amerika: ‘Als het virus zou overspringen van mens op vleermuis of andere wilde dieren, zouden we opgezadeld zitten met een nieuw reservoir aan wilde dieren die het weer op mensen zouden kunnen overbrengen.’

Het advies van de Amerikaanse organisaties heeft geleid tot discussie onder biologen. Schillemans: ‘Volgens sommige vleermuisspecialisten geef je nu een verkeerd signaal af, alsof vleermuizen verspreiders zijn van het gevreesde covid-19. Dat laatste is niet zo. Maar dat is in de publieke opinie lastig uit te leggen. Dit is een voorzorgsmaatregel, en zeer vermoedelijk tijdelijk. De vleermuisonderzoeker loopt geen gevaar.’

Die onderzoeker mag alleen voorlopig het veld niet meer in. Amerikaanse biologen hopen daarom op waarnemingen van burgers, in de vorm van zogeheten citizen science. Die hoeven de dieren niet te vangen, maar registreren met ‘bat-detectors’ enkel het geluid dat de vleermuizen uitzenden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden