missie nederland

Niemand nog laaggeletterd en Nederland CO2-negatief: dit zijn de zes winnende inzendingen van Missie Nederland

Bedenk een extreem ambitieuze en tot de verbeelding sprekende missie voor Nederland, te realiseren voor 2030. Lezers reageerden massaal op die oproep en de jury is eruit. Hier de zes winnende missies, waarbij de wetenschapsredactie van de Volkskrant gaat uitzoeken hoe – niet óf! – ze voltooid kunnen worden.

Missie Nederland  Beeld Hilde Harshagen
Missie NederlandBeeld Hilde Harshagen

Waar het heen moet, met Nederland? Volkskrantlezers weten het wel. Meer dan zevenhonderd lezers stuurden in voor Missie Nederland, ons project om voor Nederland een missie te bedenken met een ambitie en durf vergelijkbaar met hoe Kennedy de Verenigde Staten ooit opriep om nog voor het einde van het decennium mensen naar de maan en terug te sturen.

De afgelopen weken boog de jury – hoogleraar wetenschapscommunicatie Ionica Smeets, columnist Sheila Sitalsing, columnist/cabaretier/ontwerponderzoeker Jasper van Kuijk en Volkskrant-wetenschapschef Tonie Mudde – zich over alle inzendingen. Vanaf 17 juli verschijnt elke zaterdag een verhaal over een van de zes winnende missies, met daarbij de hamvraag: hoe gaan we het voor elkaar krijgen?

Het lezen van al die inzendingen was voor de jury genieten, soms ronduit ontroerend en regelmatig voer voor debat. Zo voorzag één lezer een cruciale rol voor Nederland om wereldwijd de democratie te promoten. Hoe? Door als een stelletje rood-wit-blauwe Navy Seals alle dictators om zeep te helpen. We citeren uit de toelichting:

‘We beginnen met de kleintjes van landen waarmee we geen risico lopen op een wereldoorlog. Geen dictator is meer veilig. Alle middelen, van drones met geleide raketten tot speciale eenheden, onderzeeërs en snelle vliegtuigen, zelfs vergiftiging, hoe laf het ook lijkt, wordt niet uitgesloten. Waar dan ook ter wereld. Loekasjenko gaat eraan, Kim Yong krijgt een raket in z’n vette pens, geen enkele dictator is meer veilig. Zelfs Poetin wordt zenuwachtig!’

Wel lekker ambitieus en concreet, klonk het bij het juryberaad in Delft, waar met een systeem van stickers en wild cards de shortlist uit de longlist werd gefilterd. Maar of de aardbol nou echt een betere plek zou worden als Nederland voor mondiale rechter en executiepeloton zou spelen: de jury had zo zijn twijfels.

Klimaataanpak

Duurzame missies, dat was overduidelijk de wens van een groot deel van de lezers. Bijna de helft van de inzendingen viel in die categorie. De Nederlandse klimaataanpak zat daarbij veel lezers dwars. Onverteerbaar dat Nederland hierbij niet internationaal voorop loopt, klonk het uit vele inzendingen. Bouw zonneparken in Afrika, plant windmolens langs snelwegen alsof het lantaarnpalen zijn, stap in razend tempo over op waterstof, vis de plasticsoep tot het laatste patatbakje leeg, ideeën te over.

Klinkt duurzaam, al die windmolens langs de snelwegen en die zonneparken in Afrika, maar wat wil je er uiteindelijk mee bereiken, vroeg de jury zich af. Lezer Patrick Sanwikarja kwam met de missie ‘Nederland CO2-negatief voor 2030’. Oftewel: we zuigen als land meer CO2 uit de lucht dan dat we uitstoten. We the Dutch aren’t just carbon neutral, we’re carbon negative! Heerlijk ambitieus, en een mooi startpunt om te bekijken wat er allemaal voor nodig is om dat doel te bereiken. Ontdekken we vanzelf wel of we daarvoor echt windmolens moeten planten alsof het lantaarnpalen zijn.

Plantaardig kippenboutje

Kap nou eens met dieren eten, ook zo’n veel ingestuurde missie. Want dierenleed, want uitstoot, enzovoorts. Ook onder de juryleden bevonden zich enkele vegetariërs, maar weinig fans van verboden en iedereen moet zich maar voegen naar wat wij wenselijk gedrag vinden. Lezer Frans Blok hielp ons uit de brand. Die stelde voor dat Nederland voor het einde van het decennium een plantaardig kippenboutje moet ontwikkelen dat zelfs door de grootste vleesconnaisseur niet meer van echt vlees te onderscheiden is. Dát, zo besloot de jury, wordt de missie: in 2030 eet geen enkele Nederlander meer vlees (en niemand mist het). Zelfs dat kippenboutje niet.

Meer biodiversiteit, herstel van biodiversiteit. Vele lezers willen het. Lezer Hans van Oirschot maakt het concreet en dat wordt onze volgende duurzame missie: Nederland heeft voor 2030 alle dieren op zijn rode lijst gered. Dat er alleen al 84 soorten kokerjuffers op de rode lijst staan, ontmoedigt ons niet. We gaan het gewoon doen, zal onze natuurredacteur biologen en andere experts voorhouden, dus wat heb je nodig?

Mocht het helemaal misgaan met het klimaat, dan zijn daar altijd nog de vele drijvende steden die lezers instuurden. Zo komt er minder woningnood in Nederland, meer ruimte en dobberen we gewoon vrolijk mee met de zeespiegelstijging. En laten we die stad ook nog zelfvoorzienend maken, stelt onder andere lezer Bram der Kinderen voor.

Elfstedentocht

Waarschijnlijk een tikkeltje minder duurzaam, maar zeker tot de verbeelding sprekend, is de missie van Wiebe Schipper, die zelf geen Fries is, maar wel graag schaatsers vanaf 2030 elke winter een Elfstedentocht ziet rijden. Niet zo’n alternatieve surrogaatrace ergens ver weg op de Weissensee, nee hup, gewoon in Friesland. Elk jaar ‘it giet oan’, met finish op de Bonkevaart, ook als het kwik ’s winters niet onder het vriespunt zakt. Omdat de jury een vermoeden heeft dat deze missie weleens wat energie kan vergen en een hele provincie vol dieselgeneratoren niet zo’n fraai plaatje is om de wereld over te sturen, voegen we als extra criterium toe dat deze jaarlijkse ijsfeesten CO2-neutraal moeten zijn.

Tot slot nog een sociale missie die veel lezers aan het hart gaat. Liefst 2,5 miljoen Nederlanders kunnen moeilijk functioneren in de maatschappij omdat ze moeite hebben met lezen en schrijven. Vanzelfsprekend zijn er mensen die vanwege een verstandelijke beperking nooit goed zullen kunnen lezen. Maar 2,5 miljoen is echt te veel. Ieder kind taalvaardig, vinden onder anderen lezers Iris de Boer en Esmee Koemans. Weg met de laaggeletterdheid, nog voor 2030.

De winnende missies voor 2030

– Nederland CO2-negatief

– Geen Nederlander eet meer vlees (en niemand mist het)

– Red de Nederlandse rode lijst met bedreigde soorten

– Elk jaar een Elfstedentocht op ijs in Friesland, CO2-neutraal

– Niemand meer laaggeletterd in Nederland

– Een drijvende, zelfvoorzienende stad

De wetenschapsredactie is al druk aan de slag met het interviewen van experts over hoe deze missies te realiseren zijn. Heeft u zelf inhoudelijke expertise bij een van deze missies die u met ons wilt delen? We horen het graag, op missienederland@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden