Niemand kent Joseph Fournier, maar hij was belangrijker dan Stephen Hawking

De week in wetenschap

Stephen Hawking deed nutteloze dingen en werd wereldberoemd. Net als neushoorn Sudan. Maar wie kent Joseph Fourier?

Vandaag is de uitvaart van Stephen Hawking in Cambridge, de plaats waar hij leefde en werkte. Zijn as zal worden bijgezet in Westminster Abbey in Londen, vlakbij Isaac Newton en Charles Darwin. Mooi.

Over Hawking is sinds zijn dood op 14 maart veel geschreven en gezegd. Overdreven veel, vinden sommigen, maar haast niemand durft dat ook hardop te zeggen. Haast, want beroepsmopperaar en journalist Marcel Hulspas deed het wel op de onvolprezen en immer kritische website Sargasso. Hij betwijfelde deze week openlijk of Hawking wel zo groot was als we elkaar wijsmaakten. Waar we hem vooral voor eren, bitterde Hulspas, is dat Hawking zich zo enthousiast voegde naar de publieke heldenrol van bovenmenselijk en raadselachtig genie. Zijn belangrijkste idee, dat zwarte gaten toch zachtjes gloeien, was vooral leuk voor andere theoretici. Geen Einstein, zeg maar. Die veranderde ons wereldbeeld.

Ik moest bij die analyse vooral denken aan een eerbetoon in Nature, ook deze week, aan de Franse wiskundige Joseph Fourier. Die is al dood sinds 1830 maar werd wel precies 250 jaar geleden in Auxerre geboren en media houden nu eenmaal van ronde getallen.

U kent Fourier niet, maar hebt dagelijks met hem te maken. Hij was het die als eerste bedacht dat een willekeurig signaal wiskundig kan worden geschreven als een slimme optelsom van keurige sinusgolven. Fourier bedacht een methode die vertelt hoe veel welke golf meetelt in het geheel. Het signaal wordt zo een code. Ons oor doet dat vanzelf en vertelt er de hersenen mee wat er te horen valt. In de hedendaagse techniek is Fourier overal, van signaalverwerking tot spraakherkenning. Spotify en Youtube zouden er niet zijn zonder Fourier. Tegelijk realiseren de meeste techniekstudenten zich vermoedelijk nooit dat de Fourier-analyse naar een Fransman uit de negentiende eeuw is vernoemd. Maar wat doet het er toe. Het gaat om het resultaat.

Dinsdag stierf ook Sudan, het laatste witteneushoornmannetje ter wereld, in een dierenpark in Kenia. Uitsterven van een diersoort haalt zelden de krant, tenzij het laatste exemplaar zichtbaar en aaibaar is. Een witte neushoorn, de schildpad die Darwin nog gezien had, dat werk. Kom daar eens om als laatste spin of slang.

Sudan haalde alle kranten en dat had zomaar allemaal vreemde parallellen met de hype rond Hawkings dood en geeft te denken over wat en wie we belangrijk vinden. En wat niet.

Foto Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.