Nederlandse baby's huilen het meest - werkelijk?

Het is toch om te huilen. Van alle baby's ter wereld huilen uitgerekend die van ons het meest, zo gaat het dezer dagen rond. 'Nederlandse baby's huilend aan de top', meldde NRC - maar soortgelijke koppen doken op bij onder meer De Telegraaf, Algemeen Dagblad, Scientias en BNR.

Beeld Colourbox

Geen wonder. Dat Nederlandse baby's wereldkampioen huilen zijn, staat inderdaad met zoveel woorden in en zelfs boven het persbericht van de Universiteit van Warwick, de brenger van het nieuws. Ook in Groot-Brittannië, Canada en Italië huilen pasgeborenen meer, vervolgt het bericht. In Denemarken, Duitsland en Japan houden ze zich juist opvallend rustig.

Maar wat is meer, en wat is minder? We pakken toch maar eens de cijfers erbij.

Bron van alle commotie is een op het oog keurig uitgevoerde 'meta-analyse' in The Journal of Pediatrics, een onderzoek dat meerdere bestaande studies bij elkaar optelt. In dit geval hadden psychologen Dieter Wolke, Ayten Bilgin en Muthanna Samara in totaal 28 studies samengebald: goed voor 8690 baby's uit 9 landen - en heel wat uurtjes nachtelijk getob en gejammer.

Uit de resultaten blijkt vooral dat baby's écht handelbaarder worden na de beruchte eerste drie maanden. Pasgeborenen huilen de eerste paar maanden gemiddeld zo'n twee uur per dag. Daarna neemt dat af, tot een uur en een kwartier per dag als de baby's drie maanden oud zijn. Dat zijn trouwens gemiddeldes: zo valt ongeveer een op de vijf baby's onder de definitie van huilbaby: minstens drie uur huilen per dag, gedurende ten minste drie dagen per week.

Een informatieve studie dus. Waarna de onderzoekers nogal terloops signaleren dat er ook wat verschillen per land zijn waar te nemen. Maar: 'Met uitzondering van Denemarken werd er geen consistent patroon voor significant hogere huilduur tussen andere landen gevonden', tekenen ze aan.

Nederland vormt zelfs een geval apart. Voor ons land was maar één studie beschikbaar, en dan nog een die slechts turfde hoe vaak baby's huilen rond week zes. 'Je moet voorzichtig zijn om daar sterke conclusies aan te verbinden', erkent hoofdonderzoeker Wolke desgevraagd per mail.

Maar in Nijmegen is Jan Buitelaar, die de bewuste Nederlandse studie tien jaar geleden samen met Carolina de Weerth uitvoerde, stelliger. 'Ik zou dit toch willen ontzenuwen', zegt de hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie. De Nijmeegse studie is namelijk een geval apart: uitgevoerd op 103 baby's om te onderzoeken wat de gevolgen zijn van problemen bij de geboorte. 'We hebben nadrukkelijk een groep kinderen genomen waaraan ook iets te analyseren viel', herinnert Buitelaar zich. 'Ik zou zeker niet zeggen dat deze groep baby's representatief is voor alle Nederlandse pasgeborenen.'

Beeld Guus Dubbelman

Uit de studie, waarbij de ouders vier dagen lang een dagboekje bijhielden, kwam een huilduur van 150,4 minuten per dag: 17 minuten meer dan gemiddeld, berekenen de Britten. Buitelaar schiet even in de lach als hij het hoort: 'Dit soort cijfers kun je echt niet op landsniveau met elkaar vergelijken. Daarvoor zijn de methodes niet gestandaardiseerd genoeg, en is er teveel ruis: de ene keer is het te koud, de andere keer vindt een baby het speelgoed niet leuk.'

Ook de landscultuur kan opspelen. Vaak wordt het huilgedrag immers gepeild door het gewoon te vragen aan de ouders: hoeveel huilt uw baby? Dat kan gekleurde antwoorden geven. Veelzeggend is dat Japan zeer laag scoort: in het land van ingetogenheid zeiden ouders liefst tien keer minder vaak een huilbaby te hebben.

Maar in het persbericht gaan alle remmen los. 'Babies cry most in UK, Canada, Italy & Netherlands', staat erboven, gevolgd door de hoofdmededeling: 'Baby's huilen meer in Groot-Brittannië, Canada, Italië en Nederland dan in andere landen - voor het eerst bewezen door nieuw onderzoek van de Universiteit van Warwick.'

'Het was een interessant punt uit het onderzoek, door mijzelf en de onderzoeker naar voren gehaald. Een punt dat duidelijk veel belangstelling heeft gewekt', mailt perswoordvoerder Luke Walton desgevraagd. Hoofdonderzoeker Wolke valt hem bij: 'Een persbericht moet kort zijn maar niet feitelijk onjuist. Wat het dan ook niet is', verwoordt de onderzoeker die een mailtje eerder nog met zoveel woorden schreef dat hij de conclusie dat Nederlandse baby's meer huilen 'niet terecht' vindt.

Maar ja, het persbericht he? 'We moeten nu eenmaal keuzes maken. En we kunnen maar één kop hebben.'

Conclusie:
De bewering dat Nederlandse baby's meer huilen, is gebaseerd op een momentopname van 103 baby's die niet representatief zijn voor het hele land - en slaat volgens alle betrokkenen eigenlijk nergens op.

Lees ook

Stoppen huilbaby's met huilen door acupunctuur?
Verrassing: acupunctuur, de kunst van naalden prikken in levende mensen, verlicht tóch gezondheidsklachten. Tenminste bij huilbaby's, zo meldden Engelstalige media op basis van een Zweedse studie, gepubliceerd door de prestigieuze medische uitgever BMJ. Klopt dit wel? (+)

Voorlezen heeft positief effect op prikkelbare baby
Alle baby's hebben baat bij voorlezen, maar het effect is het sterkst bij prikkelbare baby's die veel huilen. Dat concludeert Heleen van den Berg uit haar onderzoek waarop ze in 2015 aan de universiteit van Leiden promoveerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden