Nederlanders ontdekken bijna complete oer-mammoet in Afrika

Een dijbeen van de oer-mammoet Beeld Remie Bakker

Voor wie bij de machtige mammoet denkt aan langharige exemplaren uit Siberië, is het misschien even wennen. Onderzoekers uit onder meer Nederland hebben een oer-mammoet opgegraven in Namibië, ver onder de evenaar. Het gaat om een 'uniek exemplaar' en 'het meest complete skelet van deze soort dat ooit is opgegraven', schrijven de wetenschappers in een opgravingsverslag.

De onderzoekers vonden onder meer een wervelkolom, een bekken, kiezen, pootbotten en een stuk slagtand van een ruim drie meter hoog mannetje in een rivierbedding van het Namibische natuurpark Etosha.

Het dier leefde daar zo'n 3,5- tot 4 miljoen jaar geleden. Gezien de slijtage aan de botten is hij vermoedelijk van ouderdom omgekomen, denkt mammoetkenner Dick Mol, die deelnam aan de opgraving. Verderop vonden de onderzoekers restanten van een tweede exemplaar, vermoedelijk een vrouwtje, en nog wat losse kiesdelen van babydieren. De resten behoren toe aan de oer-mammoet (Mammuthus subplanifrons), een nog primitieve, onbehaarde voorouder van alle latere mammoets.

'Een heel bijzondere vondst', zegt Mol. 'Het is voor het eerst dat we een skelet vinden van deze stamvader van alle mammoets. Door deze vondst weten we dat ze vanuit Zuid-Afrika richting het noorden wegtrokken toen het klimaat verdroogde.'

Beeld Remie Bakker
Beeld Remie Bakker

Vleeseters

Veel later pas, zo tussen de 3- en de 2 miljoen jaar geleden, zou het slurfdier Afrika verlaten. 'Met in zijn kielzog de mens', zegt Mol. 'Het is namelijk niet zo dat de mens Afrika heeft verlaten. De mammoet verliet Afrika, en vleeseters die op hem joegen, gingen hem achterna.'

De oudste menselijke resten buiten Afrika, opgegraven in Georgië, stammen inderdaad van korte tijd later: zo'n 1,8 miljoen jaar geleden. 'Het zou heel goed kunnen dat de mens hem volgde', onderschrijft Jelle Reumer van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam, zelf niet bij de opgraving betrokken. 'Vlees, huid, botten: je kunt wat, met zo'n mammoet.'

De botten zijn overgebracht naar het geologisch museum van de Namibische hoofdstad Windhoek, waar ze de komende tijd worden schoongemaakt en nader onderzocht. Waarschijnlijk zit er nog meer in de grond: een deel van de opgraafplek stond onder water.

Beeld Remie Bakker
Beeld Remie Bakker
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden