Column Joost Zaat

Nederlanders hebben elk jaar meer demonen te bestrijden als je de uitgaven aan vuurwerk als maatstaf gebruikt

Ik heb mijn liefje zelden zo boos gezien. Voor een onfatsoenlijke hoop geld waren we met twee kinderen, schoonkinderen en hun honden het vuurwerkgebied rond Amsterdam ontvlucht naar een vuurwerkvrij vakantiepark op de Veluwe. In de verte zou er wel wat te horen zijn want op het platteland doen ze immers aan carbidschieten en hebben ze carbidmolens met veertig melkbussen, maar een cobra bij de voordeur was gegarandeerd onmogelijk. Totdat de tijdelijke buren de dag voor Oudjaar opeens knalvuurwerk aanstaken. Toen ik geen aanstalten maakte maar de honden onbedaarlijk blaften, stormde mijn anderhalve meter grote lief zelf naar buiten. Daarna dropen de parkregelovertreders besmuikt naar binnen. Met Oudjaar bleef het dichtbij dus rustig.

Nederlanders hebben blijkbaar elk jaar meer demonen te bestrijden als je de uitgaven aan vuurwerk daarvoor als maatstaf gebruikt. Iedereen heeft zijn eigen demonen variërend van Trump, Baudet of juist GroenLinks, angst voor mondiale problemen als klimaatverandering of vrees voor dreigend eigen lek en gebrek. Hoe al dat oorlogsgeweld tijdens de Nieuwjaarsnacht die angsten af gaat wenden is me volstrekt onduidelijk. Dit jaar waren er weer meer volledig kapotte ogen dan voorgaande jaren, vooral bij volwassenen. Mensenoffers zijn een vreemde, weinig Nederlandse traditie maar een paar afgerukte handen, ontplofte oogkassen en de tragisch omgekomen Arnhemse vader en kleuter lijken daar toch verdacht veel op.

Tenminste 77 miljoen euro ging er vorige week in een paar uur tijd de mist in. De vermeende demonen konden al die pijlen niet eens zien. Dus was het nog grotere onzin dan in andere jaren. Als het nu alleen het geld van vuurwerkkopers was, was het nog tot daar aan toe – al mogen die dan niet klagen over een paar euro extra premie voor hun ziektekostenverzekering – maar maatschappelijke kosten waren er ook zoals vernielde auto’s, in brand gestoken speeltuintjes, gebroken ruiten in een Haagse huisartsenpraktijk, extra inzet van politie, brandweer, ambulances, spoedeisende hulpafdelingen en huisartsenposten.

Representatieve Nederlandse cijfers over de drukte in de zorg op Oudejaarsavond zijn er niet, maar extra druk is het altijd. Cijfers uit Noorwegen over drukte op spoedeisende hulpafdelingen zijn er wel. Ook daar mag je op Oudjaar je eigen trollen met vuurwerk verdrijven. Dat zorgde in tien jaar tijd op die avond voor 50.000 eerstehulpbezoeken, tegen 45.000 op een normale zaterdagavond in januari en 36.000 op Kerstavond. Oogletsel (16 keer) en alcoholproblemen (53) waren op Kerstavond een zeldzaamheid, maar op Oudjaar blijkbaar een onvermijdelijk natuurverschijnsel (120 en 513 keer). Op een normale zaterdag werden er maar 260 ladderzatte Noren de eerste hulp binnengeschoven. Toch fijn dat een wat truttige traditie als Kerstavond de helft vreedzamer is dan een ‘normale weekendavond‘. Het kan dus wel, vreedzame tradities. Nederlandse politici hebben dit jaar nog 360 dagen om er voor te zorgen dat Oudjaar meer op Kerstavond gaat lijken. Het is natuurlijk het allerbelangrijkst dat relschoppers in Duindorp, Escamp, Veen en elders zelf een aanvaardbare manier vinden om hun demonen de baas te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden