Nederlander stamt af van steentijd-jager

Vier van de vijf Nederlanders stammen af van jager-verzamelaars die al in de Oude Steentijd, vanaf 40 duizend jaar geleden, in Europa leefden....

Dat zijn uitkomsten van een onderzoek aan dna van 205 scholieren (80 jongens en 125 meisjes) uit zeven Nederlandse gemeenten dat afgelopen maanden is verricht.

De resultaten werden zaterdag in Leiden bekendgemaakt door prof. dr. Peter de Knijf van de afdeling humane genetica van Leids Universitair Medisch Centrum en het Forensisch Laboratorium voor DNA Onderzoek in Leiden.

Volgens De Knijff bieden de resultaten uitsluitsel over de oude vraag of de landbouw zich in de Nieuwe Steentijd vooral via migratie van boeren uit het Midden-Oosten over Europa heeft verspreid. ‘We zien geen genetische aanwijzingen dat dit het geval is. Het lijkt er meer op dat de jager-verzamelaars de nieuwe landbouwtechnieken hebben overgenomen.’

De dna-monsters zijn geanalyseerd door The Genographic Project, een initiatief van National Geographic en IBM dat de genetische stamboom van de mens wereldwijd in kaart wil brengen.

Bij het onderzoek is dna uit wangslijm getest op genetische varianten die kenmerkend zijn voor een van de tientallen bekende prehistorische voorouderlijke clans. Van deze zogenaamde haplogroepen is vrij goed bekend waar en wanneer ze zijn ontstaan.

Om vroege afstamming te bepalen worden voor mannen varianten op het Y-chromosoom gebruikt, voor vrouwen in het mitochondriaal (mt-) dna. Onder de onderzochte jongens werden 13 Y-haplogroepen gevonden, bij de meisjes 16 mt-dna-haplogroepen.

Gemiddeld 78 procent van de Y- en mt-dna haplogroepen is volgens De Knijff van paleolithische herkomst (de jager-verzamelaars), bijna 20 procent van neolithische herkomst (de boeren). De resterende 2,5 procent houdt verband met recentere immigratie, met name uit Azië.

De haplogroep-frequenties blijken gelijkmatig over Nederland verspreid. Geringe verschillen wijt De Knijff aan statistische vertekening door het relatief klein aantal monsters. Hij wil de uitkomsten nog vergelijken met monsters uit een veel groter bestand met Nederlandse Y-haplogroepen.

De deelnemende scholieren waren afkomstig uit Den Haag, Leeuwarden, Maastricht, Nijmegen, Silvolde, Terneuzen en Utrecht. Het educatieve project ‘Het Genoom van Nederland’ is een onderdeel van Oktober Kennismaand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.