Nederlander heeft kerk verruild voor sportclub

Terwijl veel grote maatschappelijke organisaties zoals kerken, vakbonden en politieke partijen kampen met krimpende ledenbestanden, neemt het aantal leden van sportverenigingen juist toe. Dit blijkt uit een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat vandaag verschijnt.

Beeld anp

De onderzoekers keken naar de cijfers van 22 grote sportbonden, zoals de voetbalbond KNVB. Gemiddeld groeide het totale ledental sinds 1980 jaarlijks bijna 1 procent, veel meer dan op basis van de bevolkingsgroei mag worden verwacht. Volgens het Planbureau is de aanwas opvallend omdat sportclubs relatief veel tijd en geld vragen van hun leden. Daarnaast voorspelden sociologen zoals Robert Putnam begin deze eeuw dat sport-organisaties het moeilijk zouden krijgen in een geïndividualiseerde samenleving. 'Toch blijkt de behoefte aan sporten en recreëren in georganiseerd verband juist toe te nemen.'

Bijzonder hoogleraar sportsociologie Koen Breedveld stelt dat mensen zich nog steeds willen verenigen, maar dan wel rondom activiteiten waaraan ze plezier beleven. 'Sport is een makkelijke manier om mensen te ontmoeten die dezelfde interesse hebben. Dat is anders dan bij een politieke partij of een vakbond, waarvan je eerder lid wordt uit overtuiging of gedrevenheid.'

Ouderen willen blijven sporten

Bij een sportvereniging is het ook relatief makkelijk om actief te worden. 'Terwijl de meeste schoolbesturen en zorginstellingen daar nu te geprofessionaliseerd voor zijn.' Bovendien is sporten een manier om in beweging te blijven en op je gezondheid te letten. Dat geldt met name voor ouderen. De generatie die nu met pensioen gaat, wil blijven sporten, aldus Breedveld.

De bonden die tussen 2009 en 2012 een sterke groei lieten zien, betreffen sporten die ook goed door ouderen kunnen worden beoefend: zwemmen, schaatsen, bridge, toerfietsen en wandelen. Zo groeide De Nederlandse Bridge Bond (NBB) tussen 2009 en 2012 met 8,4 procent. De bond telt nu 117 duizend leden. De NBB moet het daarbij niet van de jeugd hebben: de jongerenafdeling kent 252 zielen. 'We liften zeker mee op de vergrijzing. Bridgeclubs bieden vaak een solide sociaal netwerk en dat vinden ouderen belangrijk', aldus Nancy de Boer van de NBB. Ook bridgen op internet is populair.

De Bridge Bond (NBB) groeide tussen 2009 en 2012 met 8,4 procent naar 116.000 leden.Beeld anp

Wel of geen lid worden

Het aantal bondsleden zegt in veel gevallen niets over het aantal beoefenaren van de sport. Zo zijn er naar schatting 800 duizend bridgespelers actief in Nederland. Ook Breedveld nuanceert de groeicijfers. Het aantal mensen dat aan hardlopen of een vorm van fitness doet, is volgens hem veel harder gestegen. 'Zeker twee miljoen mensen doen aan hardlopen, terwijl de atletiekbond 135 duizend leden heeft. Zo bezien blijft de ontwikkeling van de bonden achter bij het groeiende aantal sporters.' Ook zijn er grote bonden die wel te kampen hebben met teruglopende ledentallen, zoals de Tennis Bond en de Gymnastiek Unie.

Het SCP concludeert dat burgers zich nog wel willen verenigen, maar dat ze 'als kritische consumenten' kijken wat ze ervoor terugkrijgen. Veel traditionele ledenorganisaties geven aan dat ze mede daardoor moeite hebben met het vinden van vrijwilligers voor bestuurstaken. Leden willen nog wel betrokken zijn, maar liever bij een kort project.

Bridgen en yoga

De Bridge Bond probeert 55plussers aan het spelen te krijgen door met gemeenten beginnerscursussen te organiseren. Na enkele maanden krijgen de deelnemers ook een ‘beweegaanbod’, in de vorm van bijvoorbeeld toerfietsen, golf, zumba, yoga of nordic walking. Het project wordt medegefinancierd door de overheid, die ‘inactieve’ groepen aan het bewegen wil krijgen. Cocky Blom (72) uit de gemeente Vleuten-De Meern kwam in 2010 op deze manier in aanraking met de bridgesport. ‘Ik had genoeg tijd en het leek me wel leuk. Ga het gewoon doen, zei mijn man.’ De cursus zat overvol met ruim 100 mensen. Veel van hen sloten zich later aan bij de nieuw gevormde bridgeclub Het Lint. Iedere donderdagmiddag wordt er gespeeld. ‘Elk paar speelt zes tafels waardoor je steeds nieuwe tegenstanders hebt.’ Waarom het zo leuk is? ‘Je hebt iedere keer andere kaarten waardoor elk spel anders is. En het is uitdagend. Het vergt een aantal jaren voordat je het echt kunt.’ Het andere beweegaanbod kwam er overigens niet. ‘Dat kwam ook amper ter sprake. Ik heb dat ook nooit zo goed begrepen. De meeste 55plussers zijn actief genoeg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden