Nederland geeft veel minder uit aan wetenschap dan doelstelling is

Nederland haalt bij lange na zijn doelstelling niet om over vijf jaar 2,5 procent van het bruto binnenland product uit te geven aan wetenschap en innovatie. Daarvoor moet de overheid zeker 700 miljoen euro per jaar meer investeren en het bedrijfsleven zelfs meer dan 4 miljard extra.

Beeld ANP

Dit blijkt uit een nog ongepubliceerde berekening van het CBS en het Rathenau Instituut in Den Haag. De analyse was aanvankelijk onderdeel van de periodieke stand van zaken die de denktank Rathenau opmaakt van de Nederlandse onderzoeksfinanciering, maar is uiteindelijk niet opgenomen in de feitelijke budgetanalyse.

Vandaag verschijnt die zogeheten TWIN-studie 2015. Daaruit blijkt dat de Nederlandse overheidsuitgaven voor wetenschap blijven dalen. Nu gaat daarin circa 6 miljard euro per jaar om. Tegen 2019 is dat blijkens de bestaande beleidsvoornemens 5,5 miljard. Het merendeel daarvan gaat naar universitair en niet-toepassingsgericht onderzoek. Vooral in het meer toegepaste medisch onderzoek en het technisch onderzoek dalen de investeringen per saldo met tientallen procenten.

Bezuinigingen

Uit de gepubliceerde TWIN-cijfers blijkt dat Nederland wel steeds meer onderzoeksgeld binnenhaalt uit de Europese kaderprogramma's. Op dit moment is dat ongeveer 474 miljoen euro per jaar, tegen 165 miljoen vijftien jaar geleden.

Volgens Rathenau is de voorgenomen 2,5 procent van het bbp voor wetenschap en innovatie te hoog gegrepen bij het huidige beleid en een verwachte groei van 1,25 procent van het bbp.

Alleen het ministerie van Onderwijs investeert zo nu en dan wat meer in onderzoek, de overige ministeries bezuinigen stelselmatig. 'Desondanks spreekt het kabinet steeds uit dat dergelijke uitgaven essentieel zijn voor welzijn en welvaart op de lange termijn', noteert Rathenau in de geschrapte passages in de TWIN-studie. Rathenau zegt de berekeningen over het Nederlandse R&D-budget voor de toekomst apart te zullen publiceren.

Rathenau deed ook nog ongepubliceerde berekeningen van de effectiviteit van het beleid dat het bedrijven vooral via belastingvrijstelling makkelijker maakt om in onderzoek te investeren. Daaruit komt naar voren dat dat niet heeft geleid tot een groei van de onderzoeksactiviteit van bedrijven.

Het ministerie van OCW kon woensdag nog niet reageren op de berekeningen van het Rathenau instituut.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden