Neanderthalers hadden gebarbecuede duif op menukaart

Wie denkt dat Neanderthalers alleen op grote stukken mammoet kauwden en weinig moesten hebben van de meer verfijnde keuken, komt bedrogen uit. Een Brits onderzoek toont namelijk aan dat de prehistorische neef van de moderne mens duiven barbecueden.

Lennart Bloemhof
Twee modellen van Neanderthalers in een museum in de Duitse plaats Mettmann. De linker is een man, de rechter is een vrouw. Beeld afp
Twee modellen van Neanderthalers in een museum in de Duitse plaats Mettmann. De linker is een man, de rechter is een vrouw.Beeld afp

In een grot in Gibraltar vonden wetenschappers schroeiplekken op botresten van duiven. De duiven zouden op een open vuur zijn gekookt. Daarnaast zijn snij- en tandafdrukken zichtbaar op de botten. Het onderzoek, waar negen wetenschappers aan meewerkten, werd gisteren gepubliceerd op het online wetenschapsplatform Scientific Reports.

Te primitief
De vondst druist in tegen de dominante opvatting in de wetenschap dat Neanderthalers alleen op grote dieren jaagden. Ze zouden namelijk niet slim genoeg zijn geweest om kleine, snelle dieren te vangen en dat zou uiteindelijk het uitsterven van de Neanderthalers hebben ingeleid.

'Neanderthalers werden als te primitief gezien om succesvol te kunnen jagen op dergelijke prooien', zegt Clive Finlayson, een van de onderzoekers, op de website van het wetenschappelijke tijdschrift New Scientist. Een andere onderzoeker, Donald Grayson, zegt dat het onderzoek bewijst dat de jacht- en verzameltechnieken van de Neanderthalers vergelijkbaar waren met die van de moderne mens.

Waarschijnlijk beklommen de Neanderthalers de steile rotsen van Gibraltar om de vogels te vangen.

De Rots van Gibraltar. Beeld afp
De Rots van Gibraltar.Beeld afp
Een modelfiguur van een Neanderthaler bij een museum in Duitsland. Beeld afp
Een modelfiguur van een Neanderthaler bij een museum in Duitsland.Beeld afp

De beenderen in de grot lagen begraven in sedimentlagen van tussen de 28 duizend en 67 duizend jaar oud. De oudste lagen zijn door de wetenschappers onderzocht. Volgens de onderzoekers leefden er toen alleen Neanderthalers in het gebied. De moderne mens arriveerde ongeveer 40 duizend jaar geleden in Gibraltar.

'Ze konden het vangen van vogels daarom niet van hen geleerd hebben', stelt Finlayson.

Diverse menukaart
Met het Britse onderzoek is de menukaart van de Neanderthaler opnieuw een beetje diverser geworden. Een eerder onderzoek van Finlayson uit 2008 in hetzelfde gebied toonde aan dat Neanderthalers af en toe hun dieet afwisselden met zeedieren zoals zeehonden, schelpdieren en dolfijnen.

In juni maakten onderzoekers bekend in Zuid-Spanje plantenresten te hebben gevonden in de uitwerpselen van Neanderthalers. Het zou het eerste bewijs zijn dat Neanderthalers omnivoor waren. Stukje bij beetje verdwijnt daarmee het beeld van de Neanderthaler als een knuppelzwaaiende, vleesetende woesteling.

Een duif. Beeld ap
Een duif.Beeld ap

Nieuw onderzoek
Finlayson is met zijn team alweer bezig met een volgend onderzoek. Hij wil graag ontdekken hoe de Neanderthalers de vogels vingen, want hoe de duiven precies op de prehistorische barbecue terechtkwamen, is vooralsnog een raadsel. Hij hoopt een soort vangnet te vinden, 'maar het zal heel erg moeilijk worden om daar resten van terug te vinden', zegt hij.

Ook zoekt hij naar veren van de vogels. Finlayson denkt namelijk dat Neanderthalers de veren gebruikten als versiersels.

Verder is het team bezig met het onderzoeken van botresten van andere vogels die zijn gevonden in de sedimentlagen. Er liggen onder meer resten van gieren, adelaars en andere roofvogels die snijafdrukken bevatten op vleugelbeenderen. Dat zou suggereren dat de veren zorgvuldig zijn verwijderd, aldus Finlyason. 'Misschien zijn ze begonnen met het eten van vogels en gebruikten ze de dieren later ook voor andere doeleinden, zoals voor kleding of decoratie', speculeert de wetenschapper.

Een bezoeker kijkt in een Spaans museum naar het hoofd van een Neanderthaler. Beeld afp
Een bezoeker kijkt in een Spaans museum naar het hoofd van een Neanderthaler.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden