Wetenschap Het perfecte navigatiesysteem

Navigatiesystemen moeten steeds betrouwbaarder zijn, maar wanneer werkt zo’n systeem perfect?

Geo-wetenschapper Christian Tiberius weet aan welke eisen een geavanceerd navigatiesysteem voor een auto moet voldoen.

Christian Tiberius: ‘Het toekomstbeeld is dat je in een auto zelf niets meer hoeft te doen, mede dankzij de perfecte navigatie.’ Beeld Frank Ruiter

‘Het perfecte navigatiesysteem moet aan een aantal eisen voldoen. Om te beginnen moet het nauwkeurig zijn. Niet alleen moet het kunnen aangeven waar je naartoe moet, het moet ook precies weten op welke positie jij je bevindt. GPS-ontvangers denken nog wel eens dat je ergens anders bent dan waar je werkelijk bent. Dat komt onder andere door reflectie van het satelliet-signaal door gebouwen. Daardoor gaan die systemen afwijkingen vertonen. Voor de hedendaagse auto-navigatie is een foutje niet zo erg, maar als we het hebben over zelfrijdende auto’s moet het zeer betrouwbaar zijn, want zo’n auto mag niet op basis van een foutieve positie ergens tegenaan rijden.

‘De dekking moet perfect zijn: het systeem moet het overal doen. Dus eigenlijk ook in een ondergrondse parkeergarage. Die dekking is uiteraard afhankelijk van het satelliet-netwerk: je moet niet vergeten dat het systeem moet communiceren met een GPS-satelliet ruim 20.000 kilometer hier vandaan. Die dekking is dus de zwakke plek. De afgelopen tien, vijftien jaar is er op technologisch gebied een grote slag geslagen. De ontvangertjes zijn veel beter geworden. Maar er zijn natuurkundige beperkingen. Op een gegeven moment is het signaal zó laag, zijn de obstakels die het signaal onderweg tegenkomt zó sterk, dan hou je niks over. Een oplossing daarvoor is het neerzetten van meer zenders op aarde. Maar er zullen altijd beperkingen en grenzen zijn.

Minder blauwe borden

‘De kaart moet kloppen en actueel zijn. Je kunt al snel niet meer toe met een oude kaart. En in de toekomst gaat de overheid je ook niet meer helpen: voorspelbaar is dat er minder zal worden geïnvesteerd in van die dure blauwe borden boven de snelweg, omdat ze ervan uitgaan dat jij een navigatiesysteem hebt.

‘Navigatiesystemen bieden steeds meer informatie aan, van de plek van flitspalen tot die van hotels of zelfs winkels. Als je daarom specifiek vraagt, is die informatie handig. Maar de gemiddelde gebruiker zit niet te wachten op allerlei informatie over wat je waar kunt kopen en eten. De interface moet handig en gebruikersvriendelijk zijn: opdat je zelf kunt aan- en uitzetten wat je te horen wilt krijgen.

‘Verkeersinformatie via je navigatiesysteem kan heel handig zijn: waar staan de files. Maar hoe komt het systeem aan die informatie? Doordat het weet waar zijn gebruikers stilstaan. Er hoeft maar 5 tot 10 procent van de filerijders zijn navigatie aan te hebben staan, en het systeem weet waar het verkeer stokt. En het weet dat jij daarheen rijdt. Privacy?! Oei! Je komt dan in het gebied van het conflict tussen het algemeen belang en het individueel belang. Kijk: GPS alléén is privacy-veilig. Het is een passief systeem, zoals een ouderwetse radio: het ontvangt alleen, het zendt niet. Pas als je een navigatiesysteem koopt en je vinkt aan dat ze mogen weten waar jij bent, pas dán zend je zelf.

‘Het toekomstbeeld is dat je in een auto zelf niets meer hoeft te doen, mede dankzij de perfecte navigatie. Het geautomatiseerde rijden kun je instellen op een schaal van nul tot vijf. Bij nul rijd je zelf. Bij het hoogste niveau tik je je bestemming in en ga je zelf achterin een potje zitten kaarten.’

Christian Tiberius (1968) is onderzoeker bij Civiele Techniek en Geowetenschappen aan de TU Delft. Zijn specialiteit is hoognauwkeurige toepassing van GPS. Zoals landmeters posities op aarde vroeger bepaalden naar en vanaf kerktorens, zo wil Tiberius cs nu tot op de centimeter nauwkeurig posities berekenen met metingen naar satellieten in de ruimte. Beeld Frank Ruiter
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.