Nacht van de Poëzie: Louis Lehmann rapt en Judith Herzberg wacht op een taxi Maak het, maak het maar bebabbelbaar

'Onder de wereld smeult altijd vuur', stond er op het spandoek. Een regel van Hendrik de Vries, uit wiens Verzamelde gedichten waarachtig wel een vlotter motto was te plukken....

Van onze medewerker

Arjan Peters

UTRECHT

Want dat risico loopt dit jaarlijkse evenement: dat het al lang tevoren geslaagd kan heten, terwijl er op de bewuste late zaterdagavond eerder sprake lijkt van een eredienst dan een festijn.

'Het is nog te vroeg om van nacht te spreken', dichtte Ilse Starkenburg om 20.15 uur. Ze hield ons voor dat we enkel moesten wachten, 'even wensen'. Met terugwerkende kracht verdiende ze een royaler applaus, want na haar kwam Leonard Nolens die sonoor de vermoeidheid en de liefde in woorden kerfde. Koninklijk was zijn finale, over het ontwaken met de luchthartige Alice, die ook de finale is van zijn bundel En verdwijn met mate.

Frans Pointl blijft de schlemiel uithangen, wetend dat die rol het publiek doet smelten. In 1990 moest hij aanzitten aan het poepsjieke AKO-diner. Nee, geef hem dan 'liever brood met omelet, aangezeten aan eigen aanrecht'. Hij werd afgelost door een echte dichter, die stormachtige reacties oogstte: Judith Herzberg. De P.C. Hooftprijswinnares verrastte iedereen, en aan haar proesten te oordelen ook zichzelf, met een lang vers uit Wat zij wilde schilderen.

De wirwar aan nutteloze, onstuitbare gedachten die je hebt als je lang op een taxi staat te wachten (zal ik gaan lopen, of de bus nemen, op het gevaar af dat de taxi dan net komt, enzovoorts), werd buitengewoon geestig weergegeven. Zo'n moment dat iedereen wel eens meemaakt, is in deze poëtische conference vastgelegd. Iedereen die zich met regelmaat staat te verbijten op een lege taxi-standplaats, zou het gedicht van Herzberg moeten memoriseren. Een giechel zal de ergernis dan verlichten.

Fier en heftig klonk Carla Bogaards, de Gauloises-stem van K. Schippers berichtte dat alle dagen hetzelfde zijn maar anders gekleed, en de zuinige fijndichter Theo Sontrop bracht een splinternieuw gelegenheidsdistichon als uitsmijter: 'Zij lazen De Celestijnse Belofte / Zij boften niet.' Voorbij 23.00 uur kon er opnieuw worden gejubeld. Louis Th. Lehmann (1920) had een rap ingestudeerd. Door de luidspreker kwamen de ritmische geluidjes die hij thuis had ingezongen. Daar deinde het lenige dichterslijf op, terwijl hij allen meekreeg met de stokregel 'Maak het maar, maak het maar, maak het maar bebabbelbaar', een woordvondst waar rap-koning Def P. jaloers op kan zijn.

Lehmanns succes was even schrikken voor Gerrit Kouwenaar, die had gedacht geinig te openen met een light verse-proeve om van te rillen. Het kwam weer goed toen hij overstapte op verzen uit 'De tijd staat open', die bundel als een kraakheldere dag in een donkere wereld. Na afloop moest Kouwenaar voor een bezoeker Val, bom signeren, zijn novelle uit 1956. Het exemplaar was ongeschonden. Geamuseerd tekende hij, alsof de tijd 41 jaar open stond en dit zijn jongste publikatie was.

De jongeren Hagar Peeters ('Geen mens aan boord, behalve mij') en Lernert Engelberts die zijn eerste orgasme kreeg op de rug van een pony, zullen nog duchtig moeten oefenen en verbeteren. Maar overtuigend was Mustafa Stitou (1974), die het oneindig laagland van Marsman komisch mengde met gefrituurde culturen en de cv-ketel.

Een achttal jaar geleden stond Pieter Boskma (1956) ook in Vredenburg, toen de Maximalen rumoerig afscheid namen. Thans is de opstandige bent gecanoniseerd door Gerrit Komrij in zijn bloemlezing, wordt Pieter Boskma de nieuwe Gorter genoemd, en brengt hij een allerminst rumoerig Vredenburg op zijn eerste Nacht van de Poëzie diep onder de indruk met een zacht gesproken liedje. De bezongene is een 'stille zachte lachende geslotenheid', het gedicht een broze schelp die zich even opent en weer behoedzaam sluit. Vooruit maar: als een smeulend haardvuur, dat enkele seconden knetterend oplicht. Onze ogen, oren en harten richtten zich op. De Nacht had zich toch weer bewezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden