Nieuws meteorietinslag

Na meteorietinslag die dino’s wegvaagde, was er opmerkelijk snel weer leven op ‘ground zero’

Na de meteorietinslag die 66 miljoen jaar geleden een einde maakte aan het dinotijdperk, herstelde het zeeleven op de rampplek zich opmerkelijk snel. Al na zes jaar dwarrelden er weer micro-organismen rond in de zee boven de inslagkrater en hooguit 30 duizend jaar later was er een begin van een nieuw ecosysteem. Dat schrijft een internationaal 38-koppig onderzoeksteam deze week in Nature.

Al na zes jaar dwarrelden er weer micro-organismen rond in de zee boven de inslagkrater. Beeld John Maisano en de Universiteit van Texas

Ground zero, noemen de wetenschappers de plek waar de meteoriet een krater sloeg met een doorsnede van 180 kilometer, in een ondiepe zee bij het schiereiland Yucatán in Mexico. Door het stof, roet en gesteentegruis dat in de atmosfeer terechtkwam, stokte de plantengroei enkele jaren en verdween ongeveer 76 procent van alle diersoorten van de aardbodem. Op de rampplek moet in eerste instantie zelfs ál het leven zijn omgekomen: bij de botsing kwam naar schatting 100 biljoen ton TNT aan energie vrij – dat is zeven miljard keer meer dan bij de atoombom op Hiroshima.

Maar enkele jaren later lieten de eerste overlevenden zich al weer zien in het rampgebied, concluderen aardwetenschappers nu uit opgeboorde sedimentlagen afkomstig van de krater. Ze troffen fossiele resten aan van eencelligen, zoals algen en plankton, en graafgangen die door kleine wormpjes of garnaaltjes gemaakt moeten zijn. Het zijn de eerste resultaten van een grote expeditie in 2016, toen men de inslagkrater aanboorde vanuit het onderzoeksschip de Myrtle.

De geologen schatten de tijd tussen de inslag en de eerste nieuwe tekenen van leven op hooguit zes jaar. ‘Een compromis’, zegt Jan Smit, emeritus hoogleraar event-stratigrafie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, en een van deelnemers aan het onderzoek. ‘Ik denk zelf dat het eerder een kwestie van weken was.’ De microfossielen zaten in de aardlaag die ontstond toen het zeezand in het naschommelende water langzaam maar zeker weer op de bodem neerdaalde, en de vraag is nog of dat dagen, weken of jaren duurde.

Tevoorschijn

‘Interessant’, reageert Robert Speijer, hoogleraar Paleontologie in Leuven en gespecialiseerd in het herstel van zeeleven in het geologische verleden, die zelf niet bij het onderzoek betrokken was. Dat het de eerste micro-organismen al zo snel tevoorschijn kwamen is een onverwacht maar wel plausibel resultaat, zegt hij. Dat er 30 duizend jaar later weer een ecosysteem in ontwikkeling was, vindt hij niet zo bijzonder. ‘Dat zie je op andere plekken op aarde ook.’

Vanaf het moment dat de Golf van Mexico na de inslag was uitgeklotst, was het weer gewoon een stuk zeebodem met 500 meter water erboven, benadrukt Speijer. De nieuwe organismen kwamen er waarschijnlijk per toeval via zeestromingen terecht. ‘In eerste instantie zullen ze een ecologische woestijn hebben aangetroffen, maar in het oppervlaktewater zal onder invloed van zonlicht als snel weer algengroei zijn opgetreden’, zegt Speijer. ‘Er was dus eigenlijk geen enkele reden voor het zeeleven om dit gebied langer te mijden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.