Na elk schietincident gaan Amerikanen meer wapens kopen

In de VS beleeft de wapenverkoop na een schietpartij een flinke piek. Wat fabrikanten al zeiden en journalisten reeds vermoedden, onderschrijven wetenschappers nu ook.

Automonteur Ryan Jones herbergt in zijn truck een AR-15, een in de VS populair semi-automatisch geweer. Beeld EPA

Na een grootschalige schietpartij stijgt de wapenverkoop in de VS gedurende zes tot tien weken. Oorzaak, zo vermoedden de onderzoekers: de rechtse lobby die oproept tot zelfverdediging en de reacties ter linkerzijde, die wapengebruik juist aan banden wil leggen. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de Stanford Universiteit dat vandaag in Annals of Internal Medicine verschijnt.

Dat wapens populair zijn in de VS, blijkt uit een telling van een Zwitserse onderzoeksgroep uit 2007: het land telt evenveel inwoners als door burgers bezeten vuurwapens.

De onderzoekers bekeken de verkoopcijfers van handwapens in de staat Californië en de hoeveelheid achtergrondchecks van wapenkopers die de FBI uitvoerde tussen 2007 en 2016. De opvallende pieken in de verkoop van vuurwapens vonden plaats in de eerste twee maanden na twee grote schietincidenten: de schietpartij uit 2012 op basisschool Sandy Hook in Newtown (20-jarige jongen schiet twintig kinderen, zes onderwijzers, zijn moeder en zichzelf dood) en het bloedbad in de instelling voor gehandicapten in San Bernardino in 2015 (een door IS geïnspireerd echtpaar maakt veertien dodelijke slachtoffers).

Na zo'n drama klinken in de VS twee geluiden: die van de critici die voor meer wapentoezicht en restricties pleiten en die van de mensen die het recht op zelfverdediging omarmen. Wapenlobbyclub NRA, met het motto 'the only thing that stops a bad guy with a gun is a good guy with a gun', weet haar boodschap duidelijk beter voor het voetlicht te brengen dan de tegenstanders van burgerbewapening. Na 'Newtown' steeg de verkoop met 53 procent en na 'San Bernardino' met 35 procent in de hele staat Californië en zelfs met 85 procent in de directe omgeving van het getroffen stadje.

De onderzoekers constateren wat Ira Helsloot, hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit Nijmegen het 'rampeffect' noemt. 'Vlak na een ramp gaan mensen zich meteen voorbereiden op die ramp', licht Helsloot toe. Kaarsjes kopen na een grote stroomstoring of rookmelders en brandblussers na een brand.

'Daar spelen politici of beleidsmakers graag op in, ook in Nederland, dat is een bekend gegeven', zegt Helsloot. 'De brandweer gaat bewust flyeren in een wijk waar net een grote brand is geweest, omdat ze weten dat mensen er dan ontvankelijk voor zijn.'

Nederlanders snappen het wellicht niet dat je een AR-15, een populair semi-automatisch geweer dat in de VS veel wordt verkocht en ook door de schutter in Newtown werd gebruikt, aanschaft als er zojuist een dramatisch wapenvoorval heeft plaatsgevonden, zegt Helsloot. 'Maar voor een grote groep Amerikanen is het een logische voorbereiding op het volgende schietincident.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden