NieuwsNature Today-app

Na buienradar is er nu ook een tekenradar, maar wat hebben we daar aan?

De Universiteit Wageningen presenteert vandaag een app die de kans op teken in Nederland per vierkante kilometer voorspelt. Dat is een stuk preciezer en actueler dan bestaande apps en websites over de teek. De onderzoekers wijzen op een sterke stijging van het aantal tekenbeten in Nederland en waarschuwen dat het publiek zich onvoldoende bewust is van het gevaar. 

De Nature Today-app op een smartphone. Beeld ANP

Het nieuwe tekenverwachtingsmodel is gebaseerd op tien jaar veldonderzoek, gecombineerd met weerdata en satellietbeelden. Dat levert een kaart op van Nederland die dagelijks wordt ververst en waarop sterk kan worden ingezoomd. De Nature Today-app is vanaf vandaag te downloaden. Dezelfde kaart is te vinden op de website Nature Today, waarop veertig Nederlandse organisaties actuele ontwikkelingen in de natuur delen met het grote publiek. De spinachtige teek is de jongste aanvulling. 

‘Nederlanders gaan te nonchalant om met de teek’, waarschuwt bioloog Arnold van Vliet van de Universiteit Wageningen. Hij wijst erop dat volgens het RIVM het aantal beten afgelopen tien jaar is gestegen naar 1,5 miljoen gevallen per jaar (een stijging van 30 procent). ‘Nederland is een hotspot voor tekenbeten, maar niet veel mensen realiseren zich dat. Het is zorgwekkend.’  Van Vliet hoopt dat de nieuwe app, gelanceerd in de jaarlijkse Week van de Teek,  de alertheid onder Nederlanders verhoogt.  

20 procent van de teken in Nederland draagt een bacterie mee die de Ziekte van Lyme kan veroorzaken. Die kwam in 2017 – het laatste onderzoek door het RIVM – 27 duizend keer voor. De ziekte is te behandelen, maar een (klein) deel van de patiënten houdt chronische klachten. Een tekenbeet kan in uitzonderlijke gevallen leiden tot hersenvliesontsteking veroorzaakt door het tekenencefalitisvirus. Sinds kort duikt een grotere tekensoort op in Nederland, waarschijnlijk meegebracht door trekvogels uit Afrika, die in theorie het dodelijke Krim-Congovirus kan overdragen.

Van Vliet: ‘Ik wil niemand afschrikken om van natuur te genieten – integendeel – maar we moeten met z’n allen minder onbevangen naar buiten gaan.’ Eenderde van de beten lopen Nederlanders op in hun eigen tuin, stelt hij. Een blik op de nieuwe kaart leert: er zijn rode gebieden zoals de Veluwe en de duinen, oranje gebieden, gele gebieden, maar nergens voorspelt het model nul teken. ‘Je moet echt altijd je lichaam checken als je in het groen bent geweest.’ Hoe tekenrijker het gebied, hoe belangrijker het is je huid te bedekken, je in te smeren met DEET-muggenspul, op de paden te blijven en een flinke deken mee te nemen als je in het gras wilt zitten.  

Bioloog Arnold van Vliet gaat met een tekendoek over lage begroeiing om teken te vangen. In de zomermaanden zijn de teken het meest actief. Beeld ANP

De dynamische tekenkaart van Nature Today kwam tot stand in samenwerking met de Universiteit Twente en de HAS Hogeschool Den Bosch en werd mede gefinancierd door de overheid (NWO-geld). De kaart op landelijke schaal is gratis. Wil je kunnen inzoomen op 1 bij 1 kilometer, dan kost dat 24 euro per jaar. Dat levert niet alleen lokale informatie over teken op, maar ook over vogels, zoogdieren en planten. Een oudere kaart, de Tekenradar van het RIVM en Universiteit Wageningen, wordt op termijn geactualiseerd met het nieuwe model.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden