Na adoptiefraude in Sri Lanka en Bangladesh gaan honderden kinderen met dna op zoek naar hun familie

Pleidooi om analyse op te nemen in zorgverzekering

Honderden geadopteerden gaan met commerciële dna-databanken op zoek naar hun biologische familie. Na gevallen van adoptiefraude in Sri Lanka en Bangladesh is het inzenden van wangslijm naar de VS voor sommige geadopteerden de laatste hoop: dna liegt niet.

Geadopteerden zijn in Utrecht bijeen om zich te laten inlichten over de mogelijkheid met dna hun biologische ouders op te sporen. Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

De eerste matches zijn er al. Zo werd onlangs een moeder uit Colombia gekoppeld aan haar biologische zoon in Nederland via een match in de Amerikaanse dna-databank Family Tree. Dit kwam tot stand dankzij de Nederlandse stichting Plan Angel.

Een Nederlandse geadopteerde uit Libanon vond in een dna-databank een neef in Canada en via hem zijn vader in Egypte. En een geadopteerde Koreaanse stuitte dankzij een dna-databank op een halfbroer in de Verenigde Staten, vertelt Chamila Seppenwoolde van United Adoptees International (UAI).

Nederland telt ruim 40 duizend mensen die uit het buitenland zijn geadopteerd. Belangengroep UAI organiseerde de afgelopen maanden twee informatiebijeenkomsten over de mogelijkheden van grote commerciële dna-databanken. 'Dit is echt in opkomst', zegt Seppenwoolde. Nieuwsuitzendingen over adoptiefraude in Sri Lanka en Bangladesh zijn voor geadopteerden een extra aanmoediging om nu op zoek te gaan naar de waarheid.

Iedereen kan tegen betaling een dna-kit aanvragen bij Amerikaanse databanken als 23andme, Ancestry en Family Tree. Op basis van een buisje wangslijm wordt een dna-profiel aangemaakt en vergeleken met miljoenen andere geregistreerden.

Omdat wordt getoetst op 700 duizend dna-markers, komen ook matches met verre verwanten aan het licht. Daarmee zijn nog niet direct biologische ouders gevonden, maar zij kunnen wel een doorbraak in een speurtocht betekenen.

Deze geadopteerden uit Sri lanka willen na 30 jaar duidelijkheid

Mogelijk 70 procent van de adoptiedossiers uit Sri Lanka is vervalst. Kinderen kwamen niet uit weeshuizen maar uit op de Westerse markt gerichte 'babyfarms'. De betrokken laten het er dertig jaar later niet bij zitten. (+)

Dat bleek eerder al bij kinderen van anonieme spermadonoren. Begin dit jaar vond voor het eerst een Nederlands donorkind haar biologische vader met behulp van een commerciële dna-databank. Die leidde haar naar een Australische achternicht van haar vader. Stamboomonderzoek bracht haar uiteindelijk bij de man die inderdaad de donor bleek te zijn.

Sinds die doorbraak hebben al vijftig andere Nederlandse donorkinderen via een dna-speurtocht familieleden gevonden, zegt familiedetective Els Leijs, die geadopteerden en donorkinderen helpt zoeken.

Zoektochten die eerder vastliepen omdat met adoptiepapieren is gesjoemeld, worden door de voortschrijdende technologie nieuw leven ingeblazen. 'Vaak staat bijvoorbeeld in het dossier dat de ouders zijn overleden', zegt voorzitter Kana Verheul van stichting Shapla voor geadopteerden uit Bangladesh. 'Maar er blijken kinderen te zijn geroofd uit kostscholen. De ouders leven soms nog.'

Door massaal te registreren in de dna-databank Family Tree hoopt Shapla broers en zussen te kunnen herenigen die uit elkaar zijn gehaald. Ook is de stichting begonnen dna-kits uit te delen aan zoekende families in Bangladesh. Amerikaanse zusterorganisaties verspreiden al dna-kits onder ouders in China en Korea.

De stichting Plan Angel van de uit Colombia geadopteerde Marcia Engel richt zich eveneens al langer op families die een kind hebben afgestaan. Afgelopen week reisde Engel naar Colombia met honderdvijftig dna-kits van Family Tree om uit te delen aan zoekende ouders. Een vergelijkbare reis dit voorjaar leidde tot de hereniging van een Colombiaanse moeder met haar geadopteerde zoon in Nederland.

De organisaties van geadopteerden pleiten ervoor dat de overheid dna-testen - kosten: minimaal 60 euro - voor hen gaat vergoeden, bijvoorbeeld via de zorgverzekering. De overheid was immers verantwoordelijk voor het stelsel waarin deze misstanden konden gebeuren, stellen het UAI en stichting Shapla.

Staatssecretaris Dijkhoff (Justitie) zei te 'bezien' of er een rol is voor de Nederlandse overheid in dit dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.