Na 150 likes kent Facebook je beter dan je beste vriend

Uw computer kent u zeker beter dan uw collega. Vermoedelijk ook beter dan uw beste vriend, uw moeder of geliefde, denken psychologen.

Na 10 'likes' schat een computer uw persoonlijkheid beter dan collega's. Vrienden worden verslagen na 70 likes. De echtgenoot na 300 'likes'. Beeld EPA

Op basis van 'likes' op Facebook weet de computer in no time persoonlijkheidskenmerken van gebruikers te achterhalen, blijkt uit onderzoek van de universiteiten van Cambridge en Stanford, dat maandag is gepubliceerd in PNAS.

Door zelfrapportages over onder meer zelfbewustheid, geluk, drugs- en drankgebruik en de politieke voorkeur van ondervraagden te vergelijken met voorspellingen van de computer en die van naasten, konden de onderzoekers zien wie het karakter beter inschat.

Nauwkeurig persoonlijkheidsprofiel

De computer weet het al snel beter: na tien 'vind ik leuks' schat hij uw persoonlijkheid beter in dan naaste collega's. Vrienden worden verslagen na 70 likes, familieleden na 150 en de echtgenoot na 300. Aangezien de gemiddelde Facebookgebruiker 227 likes heeft (en dit gestaag stijgt), is van veel gebruikers een zeer nauwkeurig persoonlijkheidsprofiel te maken.

De analyserende kwaliteiten van de computer kunnen mensen helpen bij het online vinden van een partner of bedrijven bijstaan bij het vinden van de beste persoon voor een baan. Slecht nieuws voor arbeidspsychologen derhalve: de onderzoekers achten de kans groot dat een deel van de werkzaamheden van deze beroepsgroep komt te vervallen omdat de computer efficiënter en betere oordelen geeft.

Bij sommige aspecten weet de computer het zelfs beter dan de gebruiker. Zo schat hij beter in hoeveel vrienden iemand op Facebook heeft en hoe vaak er berichten worden geplaatst.

Schaduwzijden

De onderzoekers zien ook forse schaduwzijden aan de ontwikkeling die zij hebben blootgelegd. 'Het is belangrijk dat bedrijven en overheden gaan werken aan strengere toezicht en wetten', zegt onderzoeksleidster Youyou Wu van de universiteit van Cambridge. De invloed van gebruikers op het datagebruik door bedrijven als Facebook is nog zeer beperkt, vindt Wu.

Die gemengde gevoelens deelt Wessel Kraaij, big data-onderzoeker aan de Radboud Universiteit en TNO. 'Het onderzoek toont dat likes, zonder dat we het weten, veel informatie bevatten over onszelf. Dat is opvallend, omdat Facebookberichten vaak vooral goed nieuws bevatten.' De computer heeft een completer beeld van mensen doordat hij het gehele netwerk bekijkt, terwijl vrienden vaak slechts een bepaalde kant van elkaar kennen, denkt Kraaij. Dat effect wordt mogelijk wel overschat doordat naasten de persoonlijkheid van hun vriend in slechts tien vragen moesten categoriseren.

Hoogleraar arbeidspsychologie Michiel Kompier van de Radboud Universiteit betwijfelt of arbeidspsychologen voor hun baan moeten vrezen. 'De relatie tussen persoonskenmerken en arbeidssucces is de heilige graal van de psychologie, maar er blijkt simpelweg weinig verband tussen te bestaan. De enige factor die enigszins voorspelt is consciëntieusheid, wat vooral staat voor goed georganiseerd zijn, zelfdiscipline, prestatiemotivatie en doorzettingsvermogen.'

Kompier wijst erop dat gebruikers hun likes bovendien kunnen aanpassen om bedrijven om de tuin te leiden. 'Maar zij zullen in veel gevallen een kat in de zak blijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.