Nieuws MRI-onderzoek borstkanker

MRI kan borstkanker in honderden gevallen eerder opsporen dan mammografie

Jaarlijks kunnen honderden gevallen van borstkanker eerder worden opgespoord als vrouwen met zeer dicht borstweefsel bij het bevolkingsonderzoek een MRI krijgen. Bij deze vrouwen, zo'n 8 procent, zijn tumoren op een mammografie slecht zichtbaar.

Een vrouw krijgt een MRI van haar borsten. Beeld Hollandse Hoogte / Ton Toemen

Dat blijkt uit een grootschalig Nederlands onderzoek waarvan de resultaten woensdagavond zijn gepubliceerd in vakblad The New England Journal of Medicine. Het is wereldwijd de eerste goed uitgevoerde studie naar de meerwaarde van MRI-onderzoek bij borstkankerscreening. 

Van de miljoen vrouwen die ieder jaar een mammografie laten maken, heeft 8 procent zeer dicht borstweefsel, waardoor een eventuele tumor slecht zichtbaar is. Als bij die 80 duizend vrouwen een MRI-onderzoek wordt gedaan, komen veel van die verstopte tumoren alsnog aan het licht.

Bevolkingsonderzoek aanpassen

De resultaten kunnen ertoe leiden dat het bevolkingsonderzoek hier en internationaal voor het eerst sinds de invoering dertig jaar geleden wordt aangepast. Staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid is op de hoogte gesteld van de bevindingen en schrijft donderdag in een brief aan de Tweede Kamer dat hij ‘gezien de mogelijke gezondheidswinst’ vaart wil maken. Bij hoge uitzondering vraagt hij de Gezondheidsraad en het RIVM gelijktijdig om een advies, dat volgend jaar zomer klaar moet zijn. Daarna besluit hij of een MRI deel gaat uitmaken van het bevolkingsonderzoek. 

De komende tijd wordt uitgerekend hoeveel levens de screening met een MRI kan redden, of patiënten door eerdere ontdekking van een tumor toe kunnen met minder zware behandelingen en hoe groot de nadelen zijn. Met een MRI kunnen ook plekjes aan het licht komen waarmee bij nader inzien niets aan de hand is.

Vrouwen met dicht borstweefsel hebben dubbel pech: niet alleen is een röntgenfoto van hun borsten wit waardoor een tumor (die op dat beeld ook wit is) minder opvalt, ze hebben ook een twee keer grotere kans op borstkanker. Dat is al decennialang bekend, maar vrouwen worden daarover niet ingelicht omdat radiologen hun tot nu toe geen alternatieve test konden bieden. Die informatie zou alleen maar onrust opleveren, schreef voormalig minister Schippers aan de Tweede Kamer, en dat zou onverantwoord zijn. In de Verenigde Staten heeft de FDA begin dit jaar besloten dat artsen vrouwen met dicht borstweefsel daarover voortaan moeten informeren. Vrouwen laten daar, vaak op eigen kosten, een MRI uitvoeren.

DENSE studie

In de DENSE-studie wordt onderzoek gedaan bij vrouwen met zeer dicht borstweefsel. Deze vrouwen hebben twee keer zoveel kans op borstkanker als de gemiddelde vrouw. Het RIVM heeft antwoorden op veelgestelde vragen op een rij gezet.

‘Serieus gezondheidsprobleem’

Tot nu toe was onduidelijk of zo’n extra scan van waarde was voor de hele groep vrouwen. De Gezondheidsraad schreef al in 2011 dat sprake is van een ‘serieus volksgezondheidsprobleem’ en gaf toestemming voor een landelijk onderzoek onder 40 duizend vrouwen. De eerste resultaten van dat onderzoek zijn hoopgevend, zegt Carla van Gils, hoogleraar klinische epidemiologie van kanker aan het UMC Utrecht, een van de onderzoeksleiders. Als alle 80 duizend vrouwen met dicht borstweefsel een MRI zouden laten uitvoeren, zo wijst een eerste voorzichtige berekening uit, dan zouden jaarlijks minstens 300 gevallen van borstkanker aan het licht kunnen komen die anders pas (veel) later zouden zijn ontdekt. Jaarlijks krijgen in Nederland ruim 17 duizend vrouwen borstkanker.

Probleem is dat een MRI fors duurder is dan een röntgenfoto van de borsten. Het bevolkingsonderzoek kost nu jaarlijks 67 miljoen euro en met een landelijke invoering van een MRI-scan zou dat bedrag weleens met zo’n 10 à 15 miljoen euro kunnen stijgen, zegt Ruud Pijnappel, directeur van het LRCB, het landelijk expertisecentrum voor bevolkingsonderzoek. ‘Hoeveel hebben we over voor een gewonnen levensjaar? Dat zal mogelijk een politieke keuze worden.’

De Britse hoogleraar radiologie Fiona Gilbert, niet betrokken bij de studie, mailt desgevraagd dat ze het Nederlandse onderzoek ‘zeer indrukwekkend’ vindt. ‘Het toont onweerlegbaar aan dat een extra MRI een meerwaarde heeft voor deze groep vrouwen, maar onderstreept ook dat daar wat kleine nadelen aan vast kunnen zitten.’

LEES OOK:

Waarom deze patiënt nu altijd een MRI-scan wil om borstkanker op te sporen
Onderzoek wijst uit dat borstkanker soms beter te achterhalen is met een MRI-scan. Om die reden wil ervaringsdeskundige Jacoba Vos-Feenstra geen traditionele mammografie meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden