Mogelijk nog deze maand lanceert ruimtevaartbedrijf SpaceX de krachtigste raket van dit moment: de 70 meter hoge Falcon Heavy

Het kleine Chinese ruimtestation Tiangong-1 ('Hemels Paleis') valt binnenkort terug naar de aarde, maar verder gaat het komend jaar vooral veel omhoog. 2018 wordt een topjaar voor de ruimtevaart, en niet alleen voor Nasa en Esa. Een overzicht van Govert Schilling.

Planetenjacht

Januari Krachtigste raket

Mogelijk nog deze maand lanceert ruimtevaartbedrijf SpaceX de krachtigste raket van dit moment: de 70 meter hoge Falcon Heavy. Die moet straks toeristen rond de maan laten vliegen en mensen naar Mars brengen. SpaceX-topman (en Tesla-baas) Elon Musk waarschuwt dat er bij deze eerste test nog van alles mis kan gaan. Er zijn dan ook geen astronauten aan boord.

In plaats daarvan stuurt Musk zijn eigen elektrische Tesla Roadster sportwagen in een baan om de zon. Die zal daar over miljoenen jaren nog steeds zijn rondjes draaien.

Verder dan ooit Eind 2018 zijn aller ogen gericht op Nasa's ruimtesonde New Horizons. Die vloog in de zomer van 2015 vlak langs de dwergplaneet Pluto, en reist nu door de Kuipergordel een brede band van kleine, ijzige hemellichamen die dateren uit de ontstaansperiode van het zonnestelsel. Op de eerste dag van het nieuwe jaar vliegt New Horizons langs ijsdwerg 2014MU69 (die binnenkort waarschijnlijk de naam Mjölnir krijgt), op maar liefst 6,5 miljard kilometer afstand van de aarde. Recent onderzoek doet vermoeden dat MU69 zeer langgerekt is en mogelijk een maantje heeft.

Maart India naar de maan

Bijna tien jaar geleden bracht India al een ruimtesonde in een baan om de maan. Dit jaar volgt Chandrayaan-2: een satelliet, een lander en een robotwagentje. China wil eind 2018 een onbemande landing uitvoeren op de achterkant van de maan. Op 21mei staat alvast de lancering gepland van de bijbehorende communicatiesatelliet. In de loop van 2018 volgen ook maanwagentjes van commerciële ruimtevaartbedrijven die meedingen naar de Google Lunar Xprize. Daarvoor zijn vijf teams in de race.

Maart Planetenjacht

Nasa lanceert in maart de Transiting Exoplanet Survey Satellite (Tess). Die gaat in twee jaar tijd precisiemetingen doen aan een half miljoen sterren. Als zo'n ster een planetenstelsel heeft, beweegt de planeet bij elke omloop voor de ster langs. Tess registreert de resulterende minieme helderheidsdipjes. Eerder ontdekte ruimtetelescoop Kepler op deze manier al een paar duizend van die exoplaneten. Tess gaat dat aantal flink opschroeven, en kijkt ook naar sterren in de buurt van de zon. Ook Esa lanceert eind 2018 een kleine exoplanetenmissie, Cheops geheten.

5 mei Robotgeoloog naar Mars

Hij heeft geen wieltjes, maar daarom is de nieuwe Marslander van Nasa niet minder interessant. InSight, zoals het toestel heet, wordt op 5 mei gelanceerd en moet op 26 november een zachte landing maken op de Rode Planeet. InSight heeft gevoelige seismometers en andere apparatuur aan boord om het inwendige van Mars te bestuderen. Wetenschappers hopen zo een beter beeld te krijgen van de oorsprong en evolutie van de planeet. Pas in 2020 gaat er weer een nieuwe Armada aan Marssondes op pad.

Zomer Naar de zon

Insmeren hoeft niet, maar Nasa's Parker Solar Probe krijgt wel een stevig zonnescherm mee. Hij gaat de zon regelmatig naderen tot op 6miljoen kilometer afstand, waar de straling ruim 500 maal zo sterk is als hier op aarde. Nooit eerder kwam een ruimtesonde zo dicht bij het zinderende oppervlak van de zon. De lancering is begin augustus; pas vanaf eind 2024 zal Parker elke drie maanden de zon opzoeken. Doel: meer inzicht in magnetisme en elektrisch geladen deeltjes van de zon. De Europese tegenhanger, Solar Orbiter geheten, volgt in februari 2019.

Naar de zon

Augustus Stofhappen op een ruimtekei

Planetoïden rotsblokken in een baan om de zon bieden informatie over de oorsprong van het zonnestelsel. Een Japanse ruimtesonde bracht ooit al eens een paar microgram planetoïdenstof terug naar de aarde, maar de Amerikaanse ruimtesonde Osiris-Rex gaat minstens 60gram stof en gruis oppikken, bij de 500 meter grote ruimtekei Bennu. In september 2016 ging hij al op pad; deze zomer komt hij bij Bennu aan. Met een soort stofzuiger wordt oppervlaktemateriaal verzameld.

Stofhappen op een ruimtekei

Oktober Naar Mercurius

Ooit leek het erop dat Esa als eerste een ruimtesonde in een baan rond de kleine, hete planeet Mercurius zou brengen. Door tal van vertragingen aan Europese zijde had de Nasa-sonde Messenger 7jaar geleden al de primeur. De Europese Mercuriusverkenner, BepiColombo (genoemd naar een Italiaanse wetenschapper), vertrekt nu komend najaar. Eind 2025 komt hij aan in een baan rond Mercurius, de binnenste planeet in het zonnestelsel. Voordeel is wel dat BepiColombo gericht vervolgonderzoek kan doen.

Naar Mercurius

1 januari 2019 Verder dan ooit

Eind 2018 zijn aller ogen gericht op Nasa's ruimtesonde New Horizons. Die vloog in de zomer van 2015 vlak langs de dwergplaneet Pluto, en reist nu door de Kuipergordel een brede band van kleine, ijzige hemellichamen die dateren uit de ontstaansperiode van het zonnestelsel. Op de eerste dag van het nieuwe jaar vliegt New Horizons langs ijsdwerg 2014MU69 (die binnenkort waarschijnlijk de naam Mjölnir krijgt), op maar liefst 6,5 miljard kilometer afstand van de aarde. Recent onderzoek doet vermoeden dat MU69 zeer langgerekt is en mogelijk een maantje heeft.

Meer over