Misschien zijn het zakelijke opportunisten, maar Philips bestaat nog

Hoe moeilijk kan het zijn

Denkfouten in hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: Philips-nostalgie.

Jasper van Kuijk Foto Aurelie Geurts

Philips-baas Frans van Houten staat op de shortlist voor de verkiezing van zakenpersoon van het jaar van zakenblad Fortune, mede door een al twee jaar stug stijgende beurskoers.

Terwijl Philips, dat was toch dat bedrijf dat zichzelf steeds groter probeert te krimpen? Het miste de boot bij de ict-revolutie en de mobiele telefoon, verplaatste productie naar het buitenland en duwt reorganisatie na reorganisatie erdoor. Halfgeleiderdivisie: verkocht. Consumentenelektronica: verkocht. Lichtdivisie (de oorsprong van het bedrijf): afgesplitst.

Managers van Philips zijn ook net te vaak van die 'corporate' types die evengoed bij Unilever of Shell hadden kunnen werken. De tijd dat heel Nederland trots was op Philips is al lang voorbij.

Maar: Philips bestaat nog. Juist door al die reorganisaties. En de consumentenelektronicadivisie mag zijn verkocht, maar kijk naar een paar concurrenten van destijds. Telefunken: weg. Blaupunkt: failliet. Grundig: overgenomen. Braun: overgenomen door Gilette, merkrechten verkocht. Nokia telefoons: marginaal bestaan.

De productie van consumentenelektronica verplaatste zich in de jaren tachtig en negentig naar Azië. Aanvankelijk om de lage lonen, maar gaandeweg ontstond daar een fantastisch ecosysteem voor ontwikkeling en productie. Daarmee vanuit Nederland concurreren was vrijwel onmogelijk. Ook omdat consumentenelektronicabedrijven in landen als Zuid-Korea werden gezien als nationaal belang. Philips concurreerde niet alleen met Samsung, maar ook met Zuid-Korea. Eenzelfde proces zie je nu bij licht.

Foto de Volkskrant

Dus wat doet Philips? Het verkocht wat het nog had aan consumentenelektronica, verzelfstandigt Lighting en gebruikt de opbrengst om de positie te versterken in een richting waar het sterk in is en waar het kan concurreren op meer dan prijs alleen. Het heeft zich omgevormd tot een bedrijf in gezondheidstechnologie. En dat wat werd afgesplitst is niet weg. Wie de regio Eindhoven bekijkt, ziet daar een enorme, levendige erfenis. Dan kun je die gladde pakken in die steriele toren in Amsterdam zakelijke opportunisten vinden - wat ik ze nog steeds vind - maar Philips leeft nog. Sterker nog, het heeft een toekomst. En dat is knap.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over