Minder patiëntenstudies naar kanker door woud aan regels

De regelgeving rond medisch onderzoek is zo complex en duur geworden dat het aantal studies in heel Europa met een kwart is afgenomen. Minstens eenderde van alle kosten voor de uitvoering van klinisch onderzoek gaat op aan voorgeschreven procedures. De vooruitgang in de zorg wordt daardoor ernstig belemmerd.

Minstens eenderde van alle kosten voor de uitvoering van klinisch onderzoek gaat op aan voorgeschreven procedures. Beeld null
Minstens eenderde van alle kosten voor de uitvoering van klinisch onderzoek gaat op aan voorgeschreven procedures.

Dat vertelt Stefan Sleijfer, hoogleraar interne oncologie aan het Erasmus MC morgen tijdens Lof der Geneeskunst, een publiekslezing in Rotterdam. Sleijfer pleit voor een vereenvoudiging van de Europese regelgeving, die in 2001 is ingevoerd na een aantal incidenten rond wetenschappelijk onderzoek.

Veel regels zijn bedoeld om proefpersonen te beschermen en dat is goed, benadrukt hij, maar het toezicht is uit de bocht gevlogen. 'We moeten aan zeshonderd formaliteiten voldoen voordat we aan een onderzoek kunnen beginnen en daarvan zijn er driehonderd zinloos.'

Sleijfer staat niet alleen met zijn kritiek. Hoogleraar hematologie Sonja Zweegman zei twee weken geleden tijdens haar oratie aan het Amsterdamse VUmc dat ze zich zorgen maakt over de toenemende bureaucratie rond klinisch onderzoek. 'De kosten voor studies zijn verdubbeld omdat een onafhankelijke controle nodig is van alle gegevens. Dat geld kan beter worden besteed. Het lijkt nu te vaak op de reclame met de paarse krokodil.'

Vragenlijsten

Sleijfer richt zijn pijlen vooral op de CRO's, klinische onderzoeksorganisaties die worden ingehuurd door farmaceutische bedrijven om alle data te controleren. 'Ik kom om in de vragenlijsten. Ze verzamelen zoveel informatie dat het belachelijk wordt. Dat is niet in het belang van het onderzoek, laat staan van de patiënt.'

Alleen al in de Verenigde Staten behaalden de CRO's in 2010 een omzet van 16 miljard dollar. De Europese Unie heeft, na forse kritiek van artsen en wetenschappers, aangekondigd de regels te versoepelen maar Sleijfer betwijfelt of dat veel zal uitmaken.

Een woordvoerder van Nefarma, de koepel van farmaceutische bedrijven, erkent het probleem. 'Geneesmiddelenfabrikanten moeten steeds meer informatie overleggen. Er is in het verleden terecht geklaagd over zaken die zijn misgegaan bij wetenschappelijk onderzoek maar het gevolg is wel dat er een enorme druk is ontstaan om alles te verantwoorden.'

Eenduidig onderzoeksprotocol

Nefarma heeft het initiatief genomen voor een eenduidig onderzoeksprotocol dat nu wordt ingevoerd in de ziekenhuizen. Tot nu toe had bijna ieder ziekenhuis en farmaceutisch bedrijf een eigen protocol voor klinisch onderzoek waardoor een lappendeken aan regels en protocollen was ontstaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden