Miljoenenroof fnuikend voor techhype blockchain

Blockchaintechnologie zou digitale transacties veiliger maken. Toch wist een hacker 50 miljoen dollar te stelen via een veelbelovende aanbieder. Het vertouwen in blockchain wankelt.

Fragment uit YouTube-video 'The real value of bitcoin and crypto currency technology - The Blockchain explained'.

De internetsector is geschokt door de diefstal van 50 miljoen dollar bij The DOA, een online investeringsfonds zonder personeel, managers of directie. The DOA maakt gebruik van een technologie die de blockchain heet. De roof legt een bom onder een van de grootste techhypes van dit moment.

De bekendste toepassing van blockchain voor het brede publiek is de bitcoin, de virtuele munt die transacties mogelijk maakt die niet zijn te traceren of te vervalsen. Grote bedrijven zoals Microsoft bieden al blockchaindiensten aan, banken als ABN Amro experimenteren ermee om te zien of ze er hun transacties mee kunnen versnellen.

De diefstal trof vrijdag Ethereum, de meest veelbelovende uitvoering van de blockchain. Een onbekende hacker wist de 50 miljoen aan ether, het virtuele betaalmiddel op Ethereum, weg te sluizen naar een schaduwfonds. Vanwege alle opwinding rond Ethereum was de waarde van ether het afgelopen jaar gestegen van 80 cent naar 21 dollar, maar in het weekeinde halveerde de koers.

De tekst gaat verder onder de illustratie.

Tussenpersoon

Ethereum, eind 2015 geïntroduceerd, is een computernetwerk dat het mogelijk maakt om verbintenissen aan te gaan zonder dat er een notaris aan te pas komt, een bank of een advocaat die de overeenkomst in gewichtige papieren giet en controleert. Het kan de afwikkeling van verkoop en aankoop van aandelen versnellen, net als de internationale handel en betalingen tussen banken onderling - processen die nu vaak door bureaucratische obstakels traag verlopen.

De taak van de tussenpersoon wordt in Ethereum overgenomen door iedereen die via het netwerk zakendoet. In plaats dat een vertrouwde partij ergens een centrale boekhouding bijhoudt hebben de deelnemers op hun computers een kopie van het register met contracten. Een overeenkomst is pas verwerkt als die via complex rekenwerk is gecheckt en in al die kopieën is opgenomen.

Fraude is niet mogelijk, is de belofte: een oplichter zou letterlijk in álle boeken tegelijk moeten knoeien. Een contract is op Ethereum als een app, die eenmaal in gang gezet door niets en niemand valt te stoppen. Dat maakt Ethereum geschikt voor langlopende verbintenissen, of zoals de makers het omschrijven smart contracts.

Vitalik Buterin, Ethereum-oprichter. Beeld Veronique Smeds

Brein

Van de bitcoin is na vier jaar van speculatie nog steeds niet bekend wie de uitvinder is. Het brein achter Ethereum is de 22-jarige Vitalik Buterin, een in Rusland geboren Canadees. Hij studeerde computerwetenschappen, maar brak zijn opleiding af om zich te verdiepen in de bitcoin toen die in 2011 aan zijn opmars begon. Buterin woont en werkt nu in Zwitserland.

In een recent interview zegt Buterin geen idee meer te hebben van wat hem als 17-jarige nou zo boeide aan het verschijnsel bitcoin. Hij was net opgehouden met het fanatiek spelen van World of Warcraft, een online game met 5,5 miljoen spelers wereldwijd. Misschien zocht hij onbewust naar iets anders om helemaal in op te gaan.

Bitcoins. Beeld afp

Boosaardig

Buterin was destijds wel behept met wat hij zelf een simpel wereldbeeld noemt. Een waarin overheden en bedrijven zich gedragen als de boosaardige zakenman in de tekenfilmserie The Simpsons. 'Ik veronderstelde dat mensen in al die instituten waren als mr. Burns die achter hun bureau zitten en bedenken: 'Mooi. Hoe kan ik dit keer duizenden mensen een oor aannaaien?'

Buterin bedacht dat hij met blockchain de Burnsen van deze wereld zou kunnen uitschakelen. Dat ideaalbeeld heeft hij met de voorstanders van bitcoin gemeen. Buterin zette het idee voor 'smart contracts' in 2014 op papier en bouwde met anderen Ethereum op, dat vorig jaar juli online verscheen.

Op Ethereum draaien inmiddels 240 toepassingen van games tot een virtuele optiebeurs. Een van de grotere apps is The DAO, dat volautomatisch voorstellen voor investeringen beoordeelt en voorlegt aan de deelnemers van het fonds die daar via internet over stemmen. Ondanks het experimentele karakter van The DAO en het feit dat niemand verantwoordelijk is te houden als de zaken ontsporen, staken beleggers er vorige maand bij een korte investeringsronde 150 miljoen dollar (133 miljoen euro) in.

Mr. Burns in The Simpsons

Weeffouten

Eind mei wezen wetenschappers al op enkele fundamentele weeffouten in de manier waarop bij The DAO beslissingen tot stand komen. Het grootste probleem ligt bij de regel dat een deelnemer die een heeft stem uitgebracht over een beleggingsvoorstel The DAO niet kan verlaten zolang dat voorstel op tafel ligt. Die beperking, vreest een groep van toezichthouders (curators), werkt in de hand dat beleggers die eigenlijk tegen een voorstel zijn toch maar zullen instemmen, om te voorkomen dat ze nog langer niet bij hun geld komen. Zo'n onterechte bevooroordeling zou leiden tot de acceptatie van allerlei dubieuze beleggingen.

Het virtuele geld dat vrijdag werd weggesluisd is nog niet verdwenen. Het schaduwfonds dat de hacker gebruikt is bevroren en kan volgens de ontwikkelaars van The DAO worden teruggehaald. Daarvoor moeten ze echter het blockchainprincipe schenden van niet te vervalsen of te manipuleren transacties. In de Ethereum-gemeenschap gaan stemmen dat The DAO zijn verlies moet nemen om de geloofwaardigheid van de technologie overeind te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden