Column Marleen Kamperman

Mijn kerstwens voor de wetenschap: universitaire vrede op aarde

In deze donkere dagen voor Kerstmis – om kwart voor vier de lampen al aan – mag ik graag mijmeren over een betere wereld. Anderen worden belaagd door jaarlijks terugkerende levensmoeheid, zoeken vergetelheid in glühwein. Ik verfraai in gedachten de wereld, in het bijzonder de wereld van de wetenschap, waar ik tenslotte deel van uitmaak.

Wat zou het mooi zijn, zo mijmer ik bijvoorbeeld, als wetenschappers niet langer publiceren om het publiceren, aangezien ze een flinke lijst met publicaties dienen op te bouwen om hun baantje veilig te stellen, maar omdat ze iets belangwekkends, iets bijzonders te melden hebben.

Wat zou het geweldig zijn, een wereld waarin wetenschappers van verschillende disciplines niet tegen elkaar worden opgezet doordat het budget van de ene discipline wordt uitgeknepen ten faveure van een andere. Universitaire vrede op aarde!

Hoe dichter we bij kerstavond komen, hoe meer mijn ideaalplaatje gestalte krijgt. Een wereld waarin wetenschappers die uitmunten in onderzoek, die gedijen in het lab, hun werk kunnen doen zonder voortdurend in de stress te zitten omdat ze ook geld moeten binnenharken, beurzen aanvragen, wat hopen tijd en moeite kost, en waar ze misschien minder goed in zijn.

O, dat eenieder wordt gewaardeerd om zijn sterke punten, de kans krijgt zijn unieke bijdrage te leveren, zonder bekneld te raken in het keurslijf van de tenuretrack, het universitaire ‘loopbaantraject’ dat iedereen in een uniform gareel dwingt, van iedereen hetzelfde vraagt. Zou het kunnen? Is het mogelijk?

Een wereld waarin de bevindingen van wetenschappers die weten waar ze over praten, bijvoorbeeld omdat ze jarenlang onderzoek hebben gedaan, door bestuurders serieus genomen worden. Niet een wereld dus waarin bestuurders deze bevindingen openlijk in twijfel trekken om zo een wit voetje te halen bij onwetende schreeuwers die dreigen met actie. Is het al te utopisch?

Ja een betere wereld, zoals de wereld in het klein van het congres dat ik onlangs bijwoonde, waar de chemiegemeenschap zich had verzameld. Waar mensen geïnteresseerd zijn in elkaar en elkaars werk, zoeken naar mogelijkheden om samen te werken, een ander succes gunnen. Laat de boodschap horen!

Dat mensen die je ooit onder je hoede hebt gehad, bijvoorbeeld tijdens de jaren van hun promotieonderzoek, een goede werkplek vinden, in de wetenschap of elders, en floreren, zodat je met de nodige zelfgenoegzaamheid kunt concluderen dat je begeleiding vruchten heeft afgeworpen.

En dat wetenschappers op ieder terrein hun kennis vermeerderen, hun licht laten schijnen op wat voorheen duister was, stralend als een lampje in de kerstboom, zodat we samen een baken vormen voor het mensdom, zoals in deze dagen de zendmast van IJsselstein, waar mijn kribbe stond.

Dat is mijn kerstwens voor de wetenschap, voor het hoger onderwijs, voor de wereld. O ja, en in de mensen een welbehagen. Dat natuurlijk ook.

Marleen Kamperman is chemicus. Ze is hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en ontwikkelt nieuwe materialen, waarbij ze zich laat inspireren door de natuur.

Meer columns van Marleen Kamperman:

Moet ik een extreem hard werkende student belonen met een hoger cijfer of juist afremmen?

De verdeling van wetenschapsgeld is zo oneerlijk, laat een bingomolentje voortaan bepalen wie een beurs krijgt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden