Middeleeuwse knoflookprut werkt als antibioticum

Neem gelijke delen prei en knoflook, meng dat met wijn en ossengal, laat het negen dagen staan in een messing pot en voilà: een huis-tuin-en-keukenantibioticum. Uit de Middeleeuwen. Zelfs de antibioticaresistente MRSA-bacterie lijkt niet tegen het recept opgewassen.

Beeld British libary

Dat melden Freya Harrison en collega's van de Universiteit van Nottingham deze week op een conferentie voor microbiologen. Een ongewoon onderzoek: de wetenschappers namen een recept uit het 9de-eeuwse Angelsaksische medische tekstboek Bald's Leechbook, dat door een expert van dezelfde universiteit was vertaald, en probeerden het uit op bacteriestammen en geïnfecteerde muizenhuidjes.

Het oorspronkelijke recept is bedoeld om een ontstoken ooglid te behandelen, vaak veroorzaakt door de S. aureus-bacterie. Van de afzonderlijke ingrediënten staan sommige ook wel bekend om een antibacteriële werking, schrijven de onderzoekers. 'Maar dat wil niet zeggen dat het recept in geheel zijn echt werkt.'

Huidinfecties

Dat deed het wel: het recept doodde de in het lab gekweekte S. aureus-bacteriën bijna volledig. En bij muizenwondjes die met een antibioticaresistente variant van de bacterie (MRSA) waren geïnfecteerd, doodde het goedje 90 procent van de microben. Dat is eenzelfde score als die van het antibioticum dat gewoonlijk tegen MRSA-infecties gebruikt wordt.

Het eeuwenoude recept zou kunnen helpen om een medicijn te vinden tegen lastig te behandelen huidinfecties. Maar daarvoor is het zaak te ontdekken wat het mengsel nu precies zo effectief maakt: de ingrediënten hadden afzonderlijk weinig effect.

'Een leuk verhaal en goed om te zien dat dit soort dingen werkt', zegt Gilles van Wezel, moleculair biotechnoloog uit Leiden. 'Maar het is natuurlijk de vraag wat de actieve component is. Er zijn veel dingen die bacteriën remmen of doden, maar dat is nog geen reden om het als medicijn te gebruiken: allergische reacties zal men in de 9de eeuw niet hoog op de prioriteitenlijst hebben gehad en een Food and Drug Administration kenden ze al helemaal niet.'

Leuk is het wel, maar er is volgens Van Wezel vooralsnog weinig reden om aan te nemen dat dit de oplossing voor antimicrobiële resistentie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden