Met spiegelneuronen kun je lachen en huilen

Het is altijd fijn om boeken te lezen van enthousiaste wetenschappers die leven voor hun onderzoek en daar alles over willen vertellen....

Malou van Hintum

Het spiegelende brein gaat over spiegelneuronen. Waar ze zitten, hoe ze werken, waarom en wanneer. Het zijn cellen in ons brein (preciezer: in de frontaalkwab en in de pariëtaalkwab erachter) die een voorwaarde vormen voor sociaal gedrag, omdat ze aan de basis liggen van imitatie en inlevingsvermogen. Door spiegelneuronen lacht een baby terug naar zijn ouders, kunnen peuters samen spelen zonder verbaal te communiceren, voelen we iemands verdriet of pijn. Ze zorgen ervoor dat we snel andere mensen begrijpen. Maar ze zijn geen ‘moreel goede’ neuronen. Ze staan ook aan de basis van verslaving en geweld.

Iacoboni neemt de lezer mee op zijn ontdekkingstocht, die opvallend genoeg uitsluitend bestaat uit gelukte experimenten en bevestigde hypothesen. Als onderzoek een proces is van vallen en opstaan, dan is dat hier in elk geval niet te merken. Een emmer slimme gedachten, een schep geluk en een mespuntje toeval zorgen ervoor dat spin-in-het-web Iacoboni en zijn briljante Italiaanse onderzoeksvrienden Rizzolatti, Gallese, Fogassi en Fadiga de cruciale functies van spiegelneuronen in ons leven kunnen aantonen.

Het is leuk om te weten dat het belangrijkste taalgebied in de menselijke hersenen ook een cruciaal gebied is voor imitatie, én spiegelneuronen bevat; taal leunt waarschijnlijk zwaar op zintuiglijke en motorische ervaringen en is daarmee niet louter iets van de geest, maar van geest en lichaam samen.

Ook fijn om te weten: het nabootsen van de gelaatsuitdrukking van andere mensen, wat we onbewust doen in het sociale verkeer, gaat vooraf aan de herkenning ervan en brengt deze tot stand. Anders gezegd: er hoeft geen expliciete herkenning aan nabootsing vooraf te gaan.

Jammer is wel dat Iacoboni in het laatste hoofdstuk de wereld wil gaan redden met de spiegelneuronen, maar dat is waarschijnlijk zijn theatrale Italiaanse achtergrond. Als je je een beetje inleeft in zo’n wetenschapper, snap je wel dat hij in zijn gedrevenheid ook weleens uit de bocht kan vliegen.

Malou van Hintum

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden