Met Russische app FindFace is zelfs je gezicht 'big data'

Rusland is in de ban van FindFace, een app waarmee gebruikers anderen kunnen identificeren door een foto van ze te maken. Als het aan de bedenkers ligt, maakt de hele wereld binnenkort gebruik van deze publieke gezichtsherkenning. Anoniem over straat gaan is er dan niet meer bij.

Beeld Youtube / FindFace

FindFace vergelijkt gezichten op foto's met profielfoto's op Vkontakte, de Russische variant van Facebook met meer dan 200 miljoen gebruikers. De gebruiker krijgt vervolgens de identiteit van de gefotografeerde persoon te zien, volgens de makers met een betrouwbaarheid van 70 procent. Ook wordt informatie getoond van tien andere mensen die er volgens de app het meest op lijken.

De app werd twee maanden geleden gelanceerd en telt inmiddels al 500 duizend gebruikers en bijna drie miljard zoekopdrachten.

Algoritme

De bedenkers van de app zijn de 26-jarige Artem Kukharenko en de 29-jarige Alexander Kabakov. In een interview met The Guardian legt Kabakov uit dat FindFace in tegenstelling tot de meeste andere gezichtsherkenningsapplicaties gebruik maakt van een algoritme dat reeds beschikbare big data doorzoekt. 'Drie miljoen zoekopdrachten in een database met bijna 1 miljard foto's. Dat is honderden triljoenen vergelijkingen, die allemaal vanaf vier servers worden uitgevoerd. Dat betekent dat je vanaf een gewone computer binnen één seconde een miljard foto's kunt doorzoeken.'

De techniek kan in principe op elke fotodatabase worden toegepast. FindFace werkt momenteel echter nog niet met Facebook, omdat op dit sociale netwerk de foto's op een andere manier worden opgeslagen dan bij Vkontakte. Daardoor is het volgens de makers moeilijker om toegang te krijgen tot de beelden.

Kabakov ziet handige toepassingen voor bijvoorbeeld dating. 'Als je iemand ziet die je leuk vindt, kun je een foto van deze persoon maken, hem of haar opzoeken in de database en vervolgens een vriendschapsverzoek sturen op het sociale netwerk.' Maar volgens The Guardian wordt de app ook al op 'verontrustende' wijze toegepast. Zo is er een fotograaf in St. Petersburg die mensen in de metro fotografeert en identificeert, en zouden 'burgerwachten' beschikbare foto's van porno-actrices in de app invoeren om zo hun identiteit te achterhalen en ze persoonlijk lastig te vallen.

De makers zeggen dat het hen vooralsnog vooral te doen is om de techniek achter de app. Wie meer dan dertig foto's per maand in de database wil invoeren, moet voor de dienst betalen. Dit zou geen verdienmodel zijn, maar vooral bedoeld zijn om de servers van het bedrijf te ontlasten.

Beeld App Store

Nederland

Volgens internetjurist Arnoud Engelfriet is er niet direct een juridische belemmering om de app naar Nederland te brengen. 'Als bedrijven persoonsgegevens gaan verwerken, dan gelden er strenge regels volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens, maar voor particulieren die voor privégebruik gegevens opzoeken, zijn die regels er niet. Er is geen wet die zegt dat je geen gezichtsherkenning mag toepassen, foto's mag maken van iemand op straat en informatie van een sociaal netwerk mag halen. Natuurlijk moet je wel de privacy van anderen respecteren. De privacyregels zijn ook weer niet zo zwart-wit dat je alles met gegevens mag doen die openbaar op internet zijn te vinden. Als iemand met hoge nood achter een boom springt om zijn behoefte te doen, mag je daar niet zomaar een foto van maken, ook al gebeurt dat op de openbare weg. Men zal dus echt een afweging moeten maken tussen het belang van de privacy en het belang van het maken van zo'n foto.'

In principe is er volgens Engelfriet weinig mis met het toepassen van gezichtsherkenning door burgers. 'Want de techniek is in feite al beschikbaar: je zou het met de hand ook kunnen doen. Wel is het zo dat deze techniek het een stuk gemakkelijker maakt. Vroeger zou je iedereen kunnen natrekken door naar het archief te gaan van de Koninklijke Bibliotheek en alle kranten, tijdschriften en andere publicaties na te pluizen. Dat deed natuurlijk geen hond, behalve als je een antecedentenonderzoek bij een belangrijk persoon ging doen. Nu typ ik iemands naam in bij Google en vind ik van alles en nog wat. Voor opsporingsdiensten zijn er regels gemaakt, maar voor particulieren, die nu een groot deel van dat werk ook heel gemakkelijk kunnen doen, niet. De regels lopen enorm achter, waardoor we niet goed weten wat we ermee moeten.'

Mocht deze app naar Nederland komen, dan zullen we volgens Engelfriet vooral afhankelijk zijn van de gevallen waarin het mis gaat. 'Als stalkers er misbruik van maken en het komt voor de rechter, dan kan via een uitspraak het strafrecht worden aangepast.'

Beeld thinkstock

Bewakingscamera's

De Russische startup staat op het punt om een contract te tekenen met het stadsbestuur van Moskou om het systeem te implementeren in de 150 duizend bewakingscamera's die in de Russische hoofdstad hangen. Als er een misdaad wordt gepleegd, moet de dader zo veel gemakkelijker kunnen worden geïdentificeerd. De Russische geheime dienst FSB heeft volgens Kabakov nog geen contact opgenomen. 'Maar als ze interesse hebben, zijn we bereid om met ze te praten.'

Kukharenko en Kabakov zien ook commerciële toepassingen voor hun techniek. 'Bijvoorbeeld een camera die vastlegt dat je in een winkel naar een stereo-installatie kijkt, je identificeert en je vervolgens de dagen daarna gerichte reclame over stereo's stuurt', zegt Kabakov. Verontrustend vindt hij dat niet: 'De technologische vooruitgang is niet te stoppen, dus we moeten zorgen dat het open en transparant gebeurt. We moeten ermee leven dat we in de schijnwerper van de technologie staan.'

Beeld Youtube / FindFace
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden