Met blockchain de administratieve moerassen uit

Blockchain is tot 'world changing' technologie gedoopt. Transacties zouden er betrouwbaarder en sneller door worden. Hoe werkt het?

De Hardwell Presents Revealed-show in de Heineken Music Hall op Amsterdam Dance Event (ADE). Hardwell gebruikt blockchain om zijn rechten en betalingen te beheren. Beeld ANP

De virtuele munt bitcoin geniet vertrouwen, zonder dat er een centrale bank bij betrokken is. De techniek erachter, blockchain geheten, is voor veel meer zaken geschikt. In Groningen kwamen specialisten van over de hele wereld vorige week bij elkaar voor een hackathon om nieuwe toepassingen te bedenken.

Blockchain belooft een oplossing te bieden voor administratieve moerassen, zoals bij het regelen van hypotheken of pgb-budget en het aanvragen van vergunningen. De centrale rol van gemeenten of banken wordt ermee buitenspel gezet en in plaats daarvan komt een ketting van computers die met zijn allen voor betrouwbare en snelle transacties kunnen zorgen. Voorloper is de Nederlandse dj Hardwell, die blockchain gebruikt om zijn rechten en betalingen te beheren. Hij hoopt dat de uitkering van zijn royalty's sneller en met minder fouten gepaard zal gaan. Als proef op de som gaf de dj vorig jaar een nummer vrij waarvan de aankopen en rechten niet langer door de centrale organisatie Buma/ Stemra werden beheerd. Hardwell hekelt het gebrek aan transparantie van de muziekindustrie bij betalingen. Hij is niet de enige. En het speelt overal. Vul voor Buma/Stemra maar 'bank', 'notaris' of 'gemeente' in: grote, logge, centrale instanties.

Internet is uitermate handig om informatie te delen. Als je een foto, muziekbestand of document verstuurt, krijgt de ontvanger een digitale kopie van het origineel. Zo'n kopie is voor waardeoverdracht (geld of een eigendomsbewijs) niet geschikt. Met blockchain is het mogelijk die waarde digitaal vast te leggen en over te dragen. Een blockchain is niets anders dan een keten van computers die gezamenlijk een kopie van een register beheren. Transacties kunnen via dit netwerk worden versleuteld en ondertekend. Als het totale netwerk het eens is over de juistheid van zo'n transactie, wordt deze toegevoegd aan de database. Hierdoor is het heel moeilijk om fraude te plegen; er is geen centrale database om plat te leggen. Om te kunnen frauderen moet je dus elke kopie van het certificaat op alle afzonderlijke computers die aan een blockchain meedoen vervalsen. 'Wiskundige garanties zijn een stuk veiliger dan papier', aldus Johan Pouwelse, blockchainpionier aan de TU Delft.

Het World Economic Forum noemde blockchain een van de zeven 'most world changing' technologieën, met toepassingen in de gezondheid, voedselindustrie, energie en overheid. Grote partijen als IBM en Microsoft leveren nu al de techniek en platformen voor het bouwen van blockchaintoepassingen en ook de financiële sector is al enige tijd om.

Beeld de Volkskrant

'Een zoektocht'

Het wachten is op concrete toepassingen buiten de financiële sector, op Hardwell na dan. Op de hackathon in Groningen vorig weekend kwamen meer dan 350 ondernemers, programmeurs en hackers bij elkaar om ideeën te verzamelen en deze uit te werken. Volgens Marloes Pomp, die voor de overheid veel blockchainprojecten begeleidt, was de bijeenkomst hard nodig: 'Anders blijf je maar in theoretische discussies hangen. We hebben nu werkende prototypen nodig om te kunnen toetsen of ze ook echt werken en veilig zijn.'

Nu is het nog 'een zoektocht' volgens Pomp. Probleem is het meekrijgen van organisaties. 'Het is toch een eng idee om je bestaande model los te laten. Zijn alle data wel veilig als ze in een keten zitten? Dat soort vragen leven er.' Het voordeel van blockchain is in theorie dat papieren processen veel eenvoudiger verlopen en dat de burger meer controle heeft omdat hij weet wie er toegang tot zijn gegevens heeft. 'Nu hebben allerlei partijen informatie. Die partijen moeten allemaal weer met elkaar gaan praten via een fysieke derde partij, wat dienstverlening heel stroperig en weinig transparant maakt. Neem het aanvragen van een pgb-zorgbudget.'

Hoelang duurt het nog voordat we dit soort toepassingen daadwerkelijk kunnen gebruiken? 'Tussen nu en drie jaar', denkt Rutger van Zuidam, organisator van de Dutch Blockchain Hackathon. Voor de eindgebruiker zal dit dan gewoon een app of een site zijn. Dat zo'n app om rechtstreeks energie te verhandelen op de achtergrond gebruik maakt van blockchain doet er voor de consument eigenlijk niet toe. Maar wel dat alles soepel, snel en transparant verloopt.

Drie voorbeelden van blockchain-toepassingen die tijdens de hackathon werden gepresenteerd

1. Vluchtelingen

Vluchtelingen moeten een identiteit kunnen opbouwen op basis van biometrische data en zo veel mogelijk gegevens van andere betrouwbare partijen, bijvoorbeeld het Rode Kruis. De vluchteling heeft de regie over zijn gegevens terwijl overheden ervan uit kunnen gaan dat deze betrouwbaar zijn. Hoe meer partijen informatie toevoegen, hoe betrouwbaarder.

2. Groene energie

Deel eenvoudig groene energie via Whatsapp. Wie een overschot aan energie heeft via zijn zonnepanelen, moet deze energie rechtstreeks kunnen verkopen aan geïnteresseerden. Deze moeten dan natuurlijk wel zeker weten dat het echt groene energie is.

3. Overheid

De gemeente Zuidhorn maakte een app waarmee maatschappelijke organisaties hun diensten aan inwoners kunnen aanbieden. Bijvoorbeeld voor inwoners die op zoek zijn naar hulp, mantelzorg of een fiets voor hun kind. Zij kunnen dan in één oogopslag zien waar ze daarvoor terechtkunnen, zonder tussenkomst van de gemeente. De uitwisseling vindt plaats zonder administratie en zonder geldstroom, belooft de gemeente.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden