Medische wereld is gewoon te zwijgen

Twents ziekenhuis wachtte drie jaar met ingrijpen...

Van onze verslaggeefster Anja Sligter

ARNHEM Het in de doofpot stoppen van de blunders van neuroloog Ernst Jansen Steur is te wijten aan de conspiracy of silence in de medische wereld, aldus Herre Kingma, voorzitter van de raad van bestuur van Medisch Spectrum Twente (MST) in Enschede. ‘Nog maar kort geleden hielden we elkaar eerder de hand boven het hoofd dan dat we fouten openbaar maakten.’

De trend van openheid is pril, en nog niet tot elk ziekenhuis doorgedrongen. ‘Doktoren waren in een nog niet zo ver verleden godheden.’ Kingma is ook zo opgevoed, maar kreeg in zijn tijd als inspecteur-generaal voor de gezondheidszorg al snel het inzicht dat er bij medisch falen altijd openheid moet worden betracht. ‘Van de tien keer dat het misgaat, is er acht keer geen opzet in het spel. Bij de overige gevallen is er sprake van verwaarlozing of disfunctioneren.’

Bij Jansen Steur gaat het laatste op. De verslaafde neuroloog stelde verkeerde diagnoses. Patiënten leefden jaren in de veronderstelling dat ze alzheimer, MS of parkinson hadden. Er hebben zich negentig oud-patiënten gemeld bij letselexpert Yme Drost.

Hoe lang de neuroloog disfunctioneerde – en er dus is gezwegen – is onduidelijk. De onderzoeken van de inspectie en MST zullen daar binnenkort duidelijkheid over geven. De eerste patiënte die Jansen Steur wilde aanklagen, is de vrouw die door het ziekenhuis werd betaald om te zwijgen. De verkeerde diagnose bij haar werd begin 2000 gesteld. Alle zaken die Drost op zijn bureau heeft liggen, zijn van latere datum, zegt hij.

Jansen Steur zou tussen 1990 en 1993 in het buitenland een ernstig auto-ongeluk hebben gehad. Dost: ‘Het kan best zijn dat de man door de gevolgen van dit ongeluk aan de morfine is geraakt.’

Duidelijk is dat het ziekenhuis al in 2001 op de hoogte was van de fouten die Jansen Steur maakte en pas in 2004 ingreep. Hij werd ontslagen, maar de fouten werden niet voor de tuchtrechter gebracht. Noch werd er aangifte gedaan van de strafbare feiten. Aan het persoonlijke drama van de neuroloog werd meer waarde gehecht dan aan die van de patiënten.

Drost denkt dat reputatieschade voor het ziekenhuis ook een rol heeft gespeeld. Een ziekenhuisbestuur zit op dat moment in een spagaat, zegt Kingma. ‘Als werkgever moet je voor je mensen staan, maar één groep is nog belangrijker. Dat zijn de patiënten.’

Duidelijk is ook dat het Openbaar Ministerie in Almelo – eenmaal op de hoogte – de zaak niet erg hoog opnam. Een brief waarin Drost melding maakte van vijftig zaken met verkeerde diagnoses lag anderhalf jaar bij de hoofdofficier op een plank. Pas toen Drost vorige week de misstanden in de media bracht, ondernam het OM actie.

Datzelfde geldt voor het MST. Kingma heeft oud-patiënten gesproken, die met hem wilden praten over meer genoegdoening dan de schadevergoeding alleen. Noch deze gesprekken, noch het hoge aantal schadevergoedingen (twintig) die het ziekenhuis betaalde, deden bij hem een lichtje branden. Kingma veronderstelde dat de zaak door het oude bestuur goed was geregeld. ‘Pas toen ik vorige week hoorde van de verslaving van de neuroloog, heb ik het hele dossier opgevraagd.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden