Medewerkers technologiebedrijf krijgen chip in hand in plaats van toegangspas

Een deur opendoen, je visitekaartje delen? Medewerkers van een Mechels technologiebedrijf hebben binnenkort geen badge meer nodig. Voortaan gebruiken ze een chip die in hun hand is ingebracht. De zaakvoerder van New Fusion introduceert de chip die voor honden en katten gebruikt wordt, nu ook bij zijn werknemers.

De chip is een onderhuidse sleutel, paswoord en visitekaartje ineen. Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Het is vreemd tafereel, tussen de ladekasten en bureaus van een alledaags kantoor: één voor één leggen de werknemers hun hand op een steriel doekje, krijgen ze een spuitje tussen duim en wijsvinger, en dan een pleister - alsof ze bloed laten prikken. In werkelijkheid krijgen ze een chip ingeplant, een stukje high tech ter grootte van een rijstkorrel. Een eerste stap naar cyberpersoneel.

Met zijn zevenen hebben ze zich woensdag laten chippen, de werknemers van New Fusion, een digitaal marketingbedrijf uit het Belgische Mechelen. Nu kunnen ze met hun hand de voordeur van het bedrijf openen, hun computer ontgrendelen, automatisch hun persoonlijke muziek activeren en hun persoonsgegevens uitwisselen. Een onderhuidse sleutel, paswoord en visitekaartje ineen.

'Een ludiek projectje', dacht zaakvoerder Vincent Nys (26) toen het idee voor de chip op de wekelijkse brainstormsessie naar boven kwam. New Fusion bedenkt digitale reclamecampagnes voor bedrijven, met interactieve polsbandjes of Facebookapplicaties. 'We vragen onze klanten om open te staan voor digitalisering en innovatie. Dan moeten we zelf het goede voorbeeld geven.'

Tot zijn verbazing groeide zijn 'ludiek projectje' uit tot internationaal nieuws. Een Duitse tv-ploeg kwam de 'Cybermenschen' filmen, een Amerikaanse tech blogger belde voor een interview. De meeste reacties zijn argwanend: zijn die werknemers helemaal gek geworden? Wie een chip laat inplanten door zijn baas, beseft toch dat hij zich uitlevert aan een alziende Big Brother?

'Ik heb de gekste reacties gehoord, van mensen die heel beperkt op de hoogte zijn', zegt Nys, die benadrukt dat het inplanten volledig vrijwillig gebeurt. 'Zo'n chip kan helemaal niet getraceerd worden. Hij straalt geen signaal uit, je kunt hem alleen van heel dichtbij uitlezen. Het is hetzelfde als een persoonlijke toegangsbadge: alleen zit hij niet in je broekzak, maar in je hand.'

Links piercer Tom van Oudenaarden en rechts Vincent Nys (26) Beeld Arie Kievit / de Volkskrant
De chip is net gezet Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Het geïmplanteerde kleinood is een RFID-chip, kort voor Radio-Frequency IDentification. Zo'n chip bevat een identificatiecode en een beperkte opslagruimte, waarop je je contactgegevens of medisch dossier kan plaatsen. De RFID-chips, die nu al op toegangspasjes worden gebruikt, zijn uit te lezen met een scanner of een smartphone, binnen een afstand van 5 tot 10 centimeter.

'Een RFID-chip kan gekopieerd worden, maar alleen van op een paar centimeter afstand', zegt de Nederlandse piercer Tom van Oudenaarden, die de chip bij de werknemers van New Fusion plaatst. 'Dat is zoals iemand ook je sleutels uit je tas kan stelen. Maar een tas kun je ook zelf vergeten. Dat probleem heb je niet met een chip.'

Sinds 2013, toen hij zelf zijn eerste RFID-chip liet steken, heeft Van Oudenaarden er in Nederland al vier- tot vijfhonderd geplaatst, zegt hij. Bij early adopters die het beu zijn een sleutelbos mee te dragen of wachtwoorden in te tikken. Ze gebruiken de chip om hun voordeur te openen, hun auto te starten of om domotica in hun huis te activeren.

De chip is niet groter dan een rijstkorrel Beeld Arie Kievit / de Volkskrant
Een van de gechipte werknemers Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Op dit moment zijn de toepassingen nog beperkt, maar dat kan snel veranderen als meer mensen een chip laten steken. Dat zit eraan te komen: Van Oudenaarden gaat binnenkort de werknemers van een groot Nederlands technologiebedrijf chippen. En de Belgische overheid contacteerde Vincent Nijs voor een proefproject met OV-abonnementen op ingeplante chips.

Maar specialisten inzake computerbeveiliging waarschuwen dat ingeplante RFID-chips wel degelijk een risico voor de privacy vormen. Misschien is het op dit moment technisch nog moeilijk om de chips van op afstand te traceren of kopiëren, maar dat betekent niet dat dat in de toekomst zo blijft. En wie zegt dat de chips niet kunnen worden gehackt?

'Ik zou het zelf zeker niet inplanten', zegt Bart Preneel, professor cybersecurity en cryptografie van de Katholieke Universiteit Leuven. 'Een smartphone of een badge kan je nog thuislaten, maar een ingeplante chip niet.'

Bij New Fusion maken ze zich daar geen zorgen over. De zeven gechipte werknemers, vooral twintigers met een informatica-achtergrond, proberen de chip enthousiast uit: ze wrijven hun hand tegen een smartphone, en zien hun contactgegevens verschijnen. 'Handig toch', zegt medevennoot Tim Pauwels (34). 'Nu hoef ik niet langer een dikke stapel businesskaartjes mee te dragen.'

Ook de vijf werknemers die geen chip namen, deden dat niet uit angst voor hun privacy. HR-manager Katrien Van Moer (32) is bang voor naalden, en projectmanager Marije Hallez (24), met perfect gemanicuurde handen, wil eerst bij haar collega's kijken of de inplanting geen litteken achterlaat. 'Ik wil het wel graag', zegt ze. 'Het lijkt me een leuke opener op netwerkevents.'

Wat na enkele gesprekken duidelijk wordt: deze digitale marketeers hebben zich al lang neergelegd bij een wereld waar privacy relatief is. 'We leven niet op een onbewoond eiland', zegt Vincent Nijs. 'Facebook en Google verzamelen mijn data, mijn iPhone kent mijn locatie, en op straat hangen overal camera's. Dan heb ik liever een chip in mijn hand die ik zelf kan controleren.'

Een werknemer krijgt een chip Beeld Arie Kievit / de Volkskrant
Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

En zoals met elke technologie: je moet er slim mee omgaan, en je moet ze beveiligen. 'Er zal een discussie plaatsvinden over wat je wel en niet op zo'n chip kan plaatsen', zegt Nys. 'Maar die discussie zal niet gevoerd worden voor de RFID-chip ingeburgerd is. Je hebt nu eenmaal mensen nodig die de eerste stap durven zetten.'

Beeld Arie Kievit / de Volkskrant
Beeld Arie Kievit / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.