Man en vrouw allang gescheiden

'En God schiep den mensch naar zijn beeld, naar het beeld Gods schiep hij hem; man en vrouw schiep Hij hen', zo beschrijft Genesis 1:27 de gebeurtenissen op de zesde dag van de schepping van hemel en aarde....

Twee Amerikaanse genetici hebben nu de lengte van die zesde dag wat nader gepreciseerd: 240 tot 320 miljoen jaar. Dat is de tijdspanne waarover volgens Bruce Lahn en David Page van het Whitehead instituut in Cambridge (VS) de menselijke geslachtchromosomen X en Y - die in hun samenspel bepalen wie vrouw (XX) of man (XY) wordt - zich hebben ontwikkeld tot wat ze nu zijn (Science van 29 oktober).

Volgens Page, kenner bij uitstek van het 'mannelijke' Y-chromosoom, en Lahn is het kleine Y-chromosoom, met maar een paar dozijn genen erop, geëvolueerd uit het veel grotere X-chromosoom, dat duizenden genen herbergt. Voordien waren beide chromosomen gewone autosomen zonder seksebepalende eigenschappen.

Die evolutie is in vier stappen verlopen, aldus Lahn en Page. De eerste stap, 240 tot 320 miljoen jaar geleden, viel samen met de evolutionaire scheiding van vogels en zoogdieren. De tweede stap werd 130 tot 170 miljoen jaar geleden gezet, tegelijkertijd met de evolutie van het vogelbekdier. De derde en vierde stap, 80 tot 130 miljoen jaar en 30 tot 50 miljoen jaar geleden, vielen samen met de ontwikkeling van de kangaroe en de lemuur, een primaat.

Het menselijke X- en Y chromosoom delen nu nog slechts 19 zogeheten 'X-Y genen'. Page sluit niet uit dat de beide geslachtchromosomen in het komende eon nog verder uit elkaar zullen drijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden