Maansteen van Drees blijkt aardse nep

De maansteen die de toenmalige Nederlandse oud-premier Willem Drees in 1969 als geschenk van de Amerikaanse ambassadeur kreeg, blijkt nep. Onderzoek heeft uitgewezen dat het om een versteend stukje hout gaat.

Een select groepje wetenschappers blijkt al een jaar op de hoogte van de vervalsing. De natuurkundige en ruimtevaartondernemer Arno Wielders kreeg drie jaar argwaan, toen hij de steen op een expositie in het Rijksmuseum zag. Die had het gesteente voor 50 duizend euro laten verzekeren.

‘De grootte verbaasde me enorm en ook de kleur klopte niet’, zegt hij in het tijdschrift Natuurwetenschap & Techniek. De steen die Drees was geschonken zou afkomstig zijn geweest van de 21 kilogram gesteende die door de eerste astronauten op de maan, op 20 juli 1969, was verzameld en naar aarde waren meegenomen. Bevriende naties kregen dat jaar als gebaar een paar gram.

Een telefoontje naar de Amerikaanse organisatie die de collectie maanstenen, keien en gruis beheert – 2.200 stuks, 384 kilogram in totaal – leerde dat Wielders het bij het rechte eind had.

Een vluchtige inspectie door de petroloog Wim van Westrenen van de Vrije Universiteit Amsterdam bevestigde het bedrog. ‘Na twee minuten was het wel duidelijk. De textuur, de kleur, niets klopte.’

Analyse
De finale doodklap voor de steen van Drees kwam afgelopen maand. Van Westrenen en Wielders kregen toestemming om een schilfer van de maanklomp te beitelen. Ze onderzochten het fragment met een microscoop en een spectroscoop. Toen werden er houtcellen zichtbaar.

Waarom de Amerikaanse regering Nederland heeft afgescheept met een nepsteen, is onduidelijk. ‘Misschien heeft er een verwisseling plaatsgevonden’, zegt Wielders in Natuur & Techniek, ‘of misschien heeft de ambassadeur echt een steen uit zijn tuin gepakt.’

Nederland beschikt wel over een paar echte maanfragmenten. Die zijn de afgelopen maanden te zien geweest in Museum Boerhave in Leiden. Het betreft een klein steentje meegenomen door de bemanning van de Apollo 17 en een paar gruisdeeltjes uit de collectie van Apollo 11, ingegoten in perspex en bevestigd op houten paneeltjes met een Nederlands vlaggetje.

De tentoonstelling in het museum, die volgende week zou eindigen, is met een maand verlengd.

Echte maansteentjes, geschonken door de VS aan de bevolking van Nederland, zoals ze tien zijn in het Museum Boerhaave in Leiden.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.