Maanmissie Apollo 13: geslaagde mislukking

Veertig jaar geleden vertrok de Apollo 13 naar de maan. Na vijf dagen waren de drie astronauten terug. ‘Houston, we’ve had a problem.’..

Het weer in de Amerikaanse staat Florida werkte maandagmorgen mee, zodat de spaceshuttle Discovery probleemloos kon vertrekken met zeven bemanningsleden voor een bezoek aan het Internationale Ruimtestation (ISS), dat sinds 1998 in een baan om de aarde vliegt. Zo’n lancering trekt dezer dagen veel enthousiaste toeschouwers. De toegangskaartjes om het spectaculaire vertrek in het Kennedy Space Center bij te wonen, waren lang van tevoren uitverkocht.

De belangstelling kan te maken hebben met een voornemen van president Barack Obama; het wordt een van de laatste bemande vluchten van de NASA. Dit jaar volgen er nog drie, en dan is het gedaan. Het plan is om de bemande ruimtevaart aan de private sector over te laten.

‘De radicaalste koerswijziging in de geschiedenis van de NASA’, oordeelde de Chicago Tribune toen de plannen begin dit jaar naar buiten kwamen. Het dagblad voorspelde ‘een beladen, geëmotioneerd debat over geld, en over de ambities die het land een halve eeuw geleden juist verenigden in de race naar de maan’.

Op 11 april is het veertig jaar geleden dat de raket Apollo 13 vertrok. Het derde bezoek aan het maanoppervlak werd echter afgelast na een probleem met een zuurstoftank, kort na de lancering. De woorden ‘Houston, we’ve had a problem’ komen van deze missie (het citaat werd beroemd in de versie: ‘Houston, we have a problem’).

Na een vijfdaagse vlucht eindigde de reis met een zachte landing in de Stille Oceaan. NASA sprak en spreekt van een ‘geslaagde mislukking’, in tegenstelling tot de mislukkingen met ruimteveren in 1986 en 2003, waarbij alle astronauten omkwamen. De drie bemanningsleden kwamen in 1970 uitgedroogd en kilo’s lichter, maar gezond en wel thuis. Hun verhaal werd in 1995 vertolkt in de speelfilm Apollo 13 met Tom Hanks.

Komende zaterdag worden de avonturen van de Apollo 13 uitbundig gevierd in het Kennedy Space Center van de Nationale Aeronautics and Space Administration (NASA). De Apollo 13-astronauten James Lovell en Fred Haise zullen het publiek te woord staan. Reservepiloot Charlie Duke, die met de Apollo 16 alsnog de maan bereikte, zal exemplaren van zijn boek Moonwalker signeren. Ook dit evenement is uitverkocht.

Het contrast tussen toen en nu komt zo scherp in beeld. ‘Het ‘plan’ is om in een heleboel leuke technologie te investeren, en te zien wat ervan komt’, schreef de ruimtevaartexpert Loren Thompson over Obama’s voorstel. ‘Dat is niet hoe president Kennedy zijn ruimtevaartprogramma leidde. Hij zei dat we vóór het einde van het decennium naar de maan zouden gaan, en 98 maanden later plantten Amerikanen een vlag op het maanoppervlak.’

Obama wil het Exploration-programma voor de bemande verkenning van de ruimte schrappen. Daarmee wordt 9 miljard dollar (6,6 miljard euro) overheidsgeld per jaar bespaard, dat beschikbaar komt voor stimulering en subsidiëring van bedrijven die de rol van NASA kunnen overnemen. De president zegt te verwachten dat de private sector – Boeing, Lockheed Martin, nieuwkomer SpaceX – sneller en goedkoper kan werken dan de NASA.

‘Stel je voor, reisjes naar Mars die een paar weken in plaats van bijna een jaar duren’, zei NASA-baas Charles Bolden, toen hij Obama’s voorstel toelichtte. ‘Mensen die zich over het zonnestelsel verspreiden; de maan, asteroïden en Mars vrijwel tegelijkertijd verkennen.’ De samenwerking met andere landen wordt alleen maar intensiever, voegde Bolden toe. Sceptici zoals Loren Thompson vrezen juist dat Rusland, China en India de hoofdrol overnemen en de VS het nakijken geven in de verkenning van het heelal.

Diederik van Hoogstraten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden