Longkanker liep mee op de paadjes in Goor

Al jaren is het gesuggereerd, maar nu is het bewijs daar, inclusief harde getallen. De afgelopen vijftien jaar is elk jaar gemiddeld één vrouw in de omgeving van Goor gestorven aan asbestkanker....

'De komende vijftien jaar zal deze sterfte door asbest in het milieu onverdroten voortduren', is de harde constatering van dr. ir. Lex Burdorf van de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg van het Erasmus MC in Rotterdam.

Burdorf, die sinds jaar en dag asbestziekten door beroepsmatige blootstelling onderzoekt, maakte deze conclusies gisteren bekend in Hof van Twente, de gemeente waarin Goor tegenwoordig ligt. Het onderzoek behelst niet louter een kille rekenexercitie, maar is ook geduldig spitwerk in de anamnese - ziektegeschiedenis - van honderden asbestdoden in de regio Twente. In opdracht van het ministerie van VROM werkte Burdorf samen met het ziekenhuis Twenteborg en het Integraal Kankercentrum Stedendriehoek in Twente.

De onderzoekers keken in de kankerdatabank in de periode 1989-2003 naar slachtoffers van mesothelioom, een pijnlijke en kwaadaardige kanker aan de longvliezen. Anders dan bijvoorbeeld longkanker heeft mesothelioom de eigenaardigheid om alleen te ontstaan na blootsteling aan asbest. De onderzoekers stelden een lijst op met de postcode van de vrouwelijke slachtoffers. Vervolgens verrichtten ze onderzoek bij de nabestaanden en de huisarts. Ze schrapten de vrouwen die zelf bij Eternit of bij andere asbestverwerkende bedrijven hadden gewerkt en vrouwen wier man daar werkte of werkt.

De postcode van de vijftien vrouwen die overbleven, kwam precies overeen met de postcodes van de lijst bodemsaneringsgevallen van asbestwegen en erven. Burdorf: 'Er resteert geen andere conclusie dat asbest in het milieu deze vrouwen fataal werd.'

De asbestwegen en erven in Twente zijn ontstaan doordat Eternit decennia lang gratis asbestafval ter beschikking stelde aan bewoners. Die gebruikten het om boswegen te verharden en boerenerven te plaveien.

Het is voor het eerst dat de relatie tussen doden en milieuvervuiling met zekerheid is gelegd, aldus de onderzoekers. Bij andere 'milieudoden' zoals slachtoffers van luchtvervuiling met radon of fijn stof, komen de getallen uit meer theoretische studies.

Vijftien doden in vijftien jaar, het lijkt niet veel. En waarom alleen vrouwen? Een postbode bijvoorbeeld fietst ook zijn leven lang over stoffige asbestwegen. 'Doordat veel mannen bij Eternit werkten, en veel mannen aan mesothelioom sterven, is het onderzoek hier een veel grotere puzzel. Maar we schatten dat er ook vijftien mannen stierven vanwege de asbestwegen', zegt Burdorf.

Tot nu toe stierven in Nederland zesduizend personen als gevolg van werken met asbest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden