ColumnJoost Zaat

Lobbyen voor een dodelijk product mag dus van partijen als CDA, VVD en FvD. Slapjanussen

null Beeld

Een Tweede Kamerdebat over de gezondheidszorg was deze week nog geen tien minuten oud of een Kamerlid merkte al op dat we in Nederland moeten waken voor postcodezorg. Blijkbaar belangrijk onderwerp, die gelijkheid in zorg van Cadzand tot Nieuwe Statenzijl, want ik had iemand aan de telefoon in verband met een stukje voor een ander medium dan de Volkskrant en die begon daar ook al over.

Tuurlijk, zorg moet voor iedereen toegankelijk zijn, maar die opwinding gaat bijna altijd over dure tests of dure pillen. Die zouden alleen voor grotestadsbewoners beschikbaar zijn omdat daar nu eenmaal umc’s met slimme specialisten staan. In de uithoeken van het land heb je alleen kleine ziekenhuisjes met specialisten die niet op de hoogte zijn van alle nieuwe spulletjes. Maar die volgens politici toch beschikbaar moeten blijven voor acute zorg en baby’s die daar nu eenmaal ook geboren worden. Meestal valt het met de vermeende achterstelling in kwaliteit van de zorg in ‘de periferie’ wel mee, maar daar ga ik het een andere keer wel over hebben.

Postcodegezondheid, die bestaat wel. Van de deelnemers aan een nieuwsquiz van een paar maanden geleden wisten er maar weinig dat arme mensen zes jaar korter leven dan rijke. Terwijl dat toch behoorlijk vaak in de krant staat. In de praktijk vertaalt zich dat vooral in het aanbod aan verstokte rokers. Die hebben minder geld, wonen in slechtere huizen, in slechtere buurten en zijn lager opgeleid dan niet-rokers. Mijnheer Zilver is een mooi voorbeeld, pas 70 en biologisch 10 jaar ouder. Werkte aan de lopende band, rookte sinds zijn 13de in perioden wel 60 zware Van Nelle’s per dag. Hij heeft omgerekend zo maar liefst 116 packed years in zijn longen geblazen. Bij 35 ben je een zware roker. Hij hoest zich te pletter. Zoals hij zijn er velen.

Al die 70 levensjaren van mijnheer Zilver wist de tabaksindustrie dat er een verband is tussen longkanker, COPD, hart-vaatziekten en hun producten, maar ze deden er niks aan. Roken is toch eigen keus?

Tergend langzaam verandert er iets. Jaren zestig, al mijn vriendjes rookten. Jaren tachtig, eerste kwartier van werkoverleggen ging op aan gedoe over rookpauzes, in de trein stond het blauw van de rook. Eindeloos verzet van politici en tabakslobby tegen rookverboden in de horeca, hun gesjoemel met meetmethoden, hun campagnes voor zogenaamd gezondere e-sigaretten. Eindeloos geduld van een lamlendige neoliberale overheid die de industrie zelfs aan een Nationaal Preventieakkoord liet meewerken. Zoals te verwachten onthulde het RIVM deze week dat daar weinig van terechtkomt.

En wat doet de Kamer deze week? Die stemt een motie weg die overheden oproept zich aan een 16 jaar oud WHO-verdrag te houden dat hen verbiedt om contact te hebben met de tabaksindustrie. Argumenten: ‘Eigen verantwoordelijkheid van Kamerleden’ en ‘het is een toegestaan product’. Lobbyen voor een dodelijk product mag dus van partijen als CDA, VVD, FvD, SGP, Haga, BBB en JA21. Slapjanussen. Postcodegezondheid, dat zijn 20 duizend rookdoden per jaar. Jaar in jaar uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden