'Lichtschakelaar' maakt blinde ogen ziend

Er is hoop voor patiënten met oogziekten als retinitis pigmentosa of maculadegeneratie. Amerikaanse onderzoekers hebben aangetoond dat blindgeworden muizen weer licht kunnen waarnemen na injectie van een nieuwe chemische stof. Wellicht is deze stof in de toekomst toepasbaar bij patiënten die aan deze ziekten lijden om het zicht te herstellen, zeggen de onderzoekers in Neuron.

Een blinde man met zijn hond.Beeld ThinkStock

Bij degeneratieve oogziekten als maculadegeneratie of retinitis pigmentosa, gaan de onderdelen in het oog die licht kunnen waarnemen - de staafjes en kegeltjes - langzaam achteruit, waarna de patiënt blind wordt. In totaal lijden er zo'n 65 duizend mensen aan een vorm van deze ziektes. Het degeneratieproces is onomkeerbaar.

Maar de gevolgen blijken wel te verhelpen: blind geworden ogen kunnen weer licht waarnemen na het injecteren van een bepaalde stof, genaamd DENAQ. Deze stof werkt als een soort schakelaar die normaal ongevoelige cellen van het netvlies lichtgevoelig maakt.

Verbetering
'Een grote verbetering op de al bestaande methoden', vindt Jan Wijnholds van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. De nieuwe stof is veel langer werkzaam dan eerder gebruikte stoffen.

Bovendien reageert de stof op normaal zichtbaar licht, terwijl een vergelijkbare stof schadelijk ultraviolet licht nodig had om de schakel om te zetten. Ook is deze aanpak weinig ingrijpend, vergeleken met andere methoden zoals netvliestransplantatie of gentherapie.

Onderzoekers Ivan Tochitsky van de Universiteit van Californië, Berkeley en collega's toonden aan dat muizen weer licht konden waarnemen door te kijken naar de signalen die de cellen in het netvlies doorgaven. Ook veranderde het gedrag van de behandelde muizen: ze gingen meer bewegen.

Of de stof geschikt is voor mensen, is nog de vraag. 'De langetermijneffecten zijn niet bekend', zegt Jan Wijnholds van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. 'Ook is het een niet erg aantrekkelijk vooruitzicht om een paar keer per maand een naald in je oog te moeten steken om de stof toe te dienen'.

Maar volgens Wijnholds zijn er al manieren om op een andere manier stoffen toe te dienen in het oog, bijvoorbeeld door geïmplanteerde capsules die automatisch de stof afgeven. Wijnholds verwacht dat binnen afzienbare tijd gestart kan worden met klinische studies, om de effecten van de stof bij mensen te onderzoeken. 'Wellicht werkt het bij mensen net iets anders', zegt Wijnholds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden