Fotografie Inzicht

Levensgevaarlijke scheuren in het ijs van deze gletsjer

Zo van een afstand zien de scheuren in deze gletsjer er mooi uit, maar ze zijn levensgevaarlijk voor klimmers.

Foto NASA Earth Observatory

Een woestenij van ijs en water. Gekartelde blauwe lijnen die haast licht lijken te geven, tegen een intens witte achtergrond: deze gletsjer zou het ook goed doen als abstract kunstwerk.

De foto is waarschijnlijk gemaakt op een plek waar de gletsjer uitkomt in zee. Gletsjers ontstaan doordat lagen van sneeuw dicht op elkaar drukken. Dat, in combinatie met smelten en vriezen, zorgt ervoor dat de sneeuwlagen veranderen in compact ijs.

Hoewel gletsjers immens groot zijn, gaan ze nogal eens aan de wandel. Het gewicht van nieuwe lagen sneeuw drukt een gletsjer naar beneden. Wanneer deze in zee uitkomt, breken er stukken af langs scheurlijnen, doordat de druk van het land dat de gletsjer bij elkaar hield wegvalt. Hier zijn we dicht bij de plek waar de gletsjer afkalft, aan de lijnen te zien gebeurt dat waarschijnlijk aan de rechterkant. De ijsbergen die zo ontstaan kunnen immens groot zijn. De grootste ooit gezien brak af in 1956 van Antarctica en was ongeveer zo groot als België.

De ijzig blauwe kleur in de spleten komt door het breken van licht in het ijs. Hoewel ijs doorzichtig lijkt, dringt rood licht slechter door dan blauw. De blauwe kleur komt hier niet door weerkaatsing, zoals vaak het geval is, maar doordat het ijs blauw licht uitstraalt, dat ergens anders het ijs is binnengekomen.

Hoewel die spleten er mooi uitzien, zijn ze levensgevaarlijk. Doordat ze vaak zijn bedekt met een laagje sneeuw, lijkt een gletsjer een vast oppervlak te hebben. Gletsjerklimmers lopen kans om door zo’n laagje sneeuw in een metersdiepe spleet te vallen. Zij moeten dan ook een speciale training volgen waarmee ze leren zichzelf uit zo’n spleet te krijgen.

Uitleg: Maarten Loonen, universitair hoofddocent arctische ecologie van het Arctisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.