Nieuws Ewine van Dieshoeck

Leidse astronoom ontvangt ‘Nobelprijs voor sterrenkunde’ voor haar speurwerk naar leven in het heelal

Voor haar speurwerk naar de moleculen van het leven in het heelal krijgt de Leidse hoogleraar moleculaire astrofysica Ewine van Dishoeck dit jaar de Kavli-prijs voor Astrofysica. De prijs, ook wel de Nobelprijs voor de sterrenkunde genoemd, bedraagt een miljoen dollar en gaat vergezeld van een gouden medaille, die in september door de Noorse koning in Oslo wordt uitgereikt.

Portret van sterrenkundige Ewine van Dishoeck op het dak van de oude sterrewacht in Leiden. Beeld Joost Hoving

Dat heeft de Noorse Academie van Wetenschappen bekend gemaakt. Van Dishoeck (62) krijgt de prijs voor haar wetenschappelijke werk aan zogeheten interstellaire wolken, grote gas- en stofwolken. Dat zijn de geboorteplaatsen van sterren en planeten. De Nobelprijs kent geen categorie voor sterrenkunde.

Van Dishoeck liet zien dat tussen de sterren moleculen ontstaan die samenklonteren tot de bouwstenen van planeten en eventueel ook van leven. Bovendien deed ze intensief onderzoek naar de aanwezigheid rond jonge sterren van water, doorgaans gezien als een voorwaarde voor leven.

De Kavli-prijs, een particuliere prijs die wordt toegekend in de categorieën astrofysica, nanowetenschap en neurowetenschap, is bedoeld voor onderzoekers die volgens de jury ons begrip van het bestaan vergroten. Van Dishoeck zegt zelf geïntrigeerd te zijn door de vraag of er elders in het heelal leven kan zijn.

In een persverklaring zegt jurylid Robert Kennicutt dat Van Dishoeck in haar loopbaan vrijwel elk aspect van de astronomie heeft veranderd. ‘Haar vakgebied was ooit niet meer dan een kleine uithoek aan de randen van de astrofysica, maar dankzij haar is het nu een kernthema binnen de hele sterrenkunde.’

Ewine van Dishoeck laat weten sprakeloos te zijn over de toekenning in een onaangekondigd telefoontje van de Noorse academie, eerder deze week. Ze kreeg eerder al diverse wetenschapsprijzen, waaronder een Spinozapremie, de hoogste wetenschapsprijs in Nederland. Ze is momenteel president van de Internationale Astronomische Unie (IAU), naast haar werk in Leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.