Leeuw neerschieten kan helpen

Wetenschap

Als de 'trofeejacht' op leeuwen goed wordt georganiseerd, komt dat volgens Engelse onderzoekers het natuurbeheer ten goede.

Een leeuw in het nationaal park Serengeti in Tanzania. In dat land worden jaarlijks 250 leeuwen 'voor de lol' afgeschoten. Beeld De Agostini/Getty Images

De trofeejacht op grote Afrikaanse zoogdieren kan een positief effect hebben op natuurbeheer, maar alleen als de jacht duurzaam verloopt. Dat stellen Britse wetenschappers in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS one.

Tanzania is het belangrijkste land voor trofeejacht op leeuwen. Jaarlijks exporteert dit Oost-Afrikaanse land ongeveer 250 geschoten leeuwen. Zimbabwe, het tweede land op de ranglijst, voert bijna 100 leeuwen per jaar uit.

De overheid beheert de trofeejacht in Tanzania. Privébedrijven huren stukken land en bieden rijke jagers de kans om grote zoogdieren te schieten voor een aanzienlijke som geld. Voor een geschoten leeuw betaalt de jager 25 duizend dollar (ruim 22 duizend euro). Naast een percentage van de trofee-prijs verdient de overheid het meest aan het verhuur van jachtgebieden.

De huurprijs van deze gebieden is de laatste jaren sterk gestegen. In 2003 kostte een stuk land, ongeacht de grootte, jaarlijks nog 7.500 dollar, in 2011 is de prijs gestegen tot 60 duizend dollar. Dat geld wordt onder meer gebruikt voor het onderhoud van de parken en de strijd tegen stropers, wat het leven van leeuwen en andere dieren ten goede komt.

De onderzoekers analyseerden gegevens over trofeejacht op leeuwen in het Selous Game Reserve, een van de belangrijkste jachtgebieden in Tanzania. 'In gebieden met langdurige huurcontracten verloopt de jacht duurzaam', zegt Henry Brink van de universiteit van Kent en hoofdauteur van de studie. Bedrijven die dezelfde jachtgebieden lange tijd beheren, kunnen een efficiënter en duurzamer jachtbeleid uitbouwen.

In gebieden die vaak van eigenaar veranderen, worden te veel leeuwen geschoten. Ze brengen weliswaar op korte termijn het meeste geld op, maar vertonen ook de snelste afname in het aantal geschoten leeuwen. Op lange termijn is dit economisch niet houdbaar. De onderzoekers pleiten er dan ook voor om jachtgebieden voor minstens tien jaar te verhuren. In 1995 ging de regering al akkoord met gelijkaardige maatregelen, maar deze zijn nog steeds niet toegepast.

Trofeejacht kan inderdaad een positief effect hebben op natuurbeheer, zegt bioloog Enrico Di Minin van de Universiteit van Helsinki. Hij is niet betrokken bij de nieuwe studie. 'Het verbieden van trofeejacht kan juist leiden tot habitatverlies doordat beschermd gebied in gebruik wordt genomen voor landbouw. Trofeejacht is vooral kansrijk in afgelegen gebieden waar ecotoerisme niet mogelijk is.'

Brink: 'Als trofeejacht nu zou verdwijnen, moet men op zoek naar een nieuwe bron van inkomsten voor 300 duizend vierkante kilometer - ongeveer tien keer Nederland - beschermd gebied. Zo loopt Tanzania minstens 15 miljoen dollar mis die anders geïnvesteerd zouden worden in natuurbeheer.'

Er zijn voor- en nadelen aan trofee-jacht. 'De onderzoekers trachten de gulden middenweg te vinden tussen legale jacht en de bescherming van dieren', zegt bioloog Tim Caro van de Universiteit van Californië, die niet betrokken was bij de studie. 'Het advies om de duur van huurcontracten te verlengen is een goede stap, maar meer maatregelen zijn nodig. Denk aan jaren zonder jacht en uitsluitend jacht op oude mannelijke leeuwen die zich niet meer zullen voortplanten.'

Als wordt voldaan aan strenge voorwaarden kan trofeejacht volgens het Wereld Natuurfonds een belangrijk hulpmiddel zijn in natuurbescherming. 'In principe is het Wereld Natuurfonds tegen trofeejacht', zegt woordvoerder Christiaan van der Hoeven. 'Maar onder bepaalde omstandigheden, zoals in deze studie, kan jacht een belangrijk hulpmiddel zijn in natuurbescherming.'

Er moet dan wel voldaan worden aan strenge eisen, aldus het WNF. Zo mag de populatie van de bejaagde diersoorten in geen geval onder de trofeejacht leiden. Ook moeten de inkomsten van de jacht terugvloeien naar de bescherming van de bejaagde diersoorten. De jacht moet verder rigoureus gecontroleerd worden. En de lokale bevolking moet baat hebben bij de jacht. Als er geen inkomsten zijn voor de lokale bevolking, gaan zij vaak stropen. 'Het is dan kiezen tussen tweede kwaden, en dan verkiezen wij toch gecontroleerde jacht boven illegale stroperij', aldus van der Hoeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.