REPORTAGE

Leds en robots domineren in Japan

De designweek in Tokio voert ons een hightechwereld binnen met een sumoworstelwedstrijd voor robots en een lamp die reageert op je humeur. Wat mist, is wat meer durf en provocatie.

Presentatie van de robotlamp die reageert op daglicht, de activiteit van de gebruiker en diens humeur. Beeld Jeroen Junte

'Konnichi wa.' Met een lief stemmetje worden de bezoekers van de Tokyo Design Week (TDW) begroet door een robotmeisje in schooluniform. Met haar zwarte lokken en schuchtere voorkomen ziet ze er levensecht uit. Alleen de schokkerige bewegingen en monotone gelaatsuitdrukking verraden dat ze niet van vlees en bloed is, maar uit siliconen en computerchips bestaat.

Overal op dit Japanse designevenement knipperen deze week ledlichtjes en ratelen elektronische apparaten boven de dreunende J-pop uit. Wie op dit Japanse designevenement zoekt naar nieuwe interieurtrends voor de winter komt bedrogen uit. Op de designweek in Tokio domineren - het is geen verrassing - hightech-gimmicks met een hoog Back to the Future-gehalte. Dat begint al bij de entree, waar bezoekers een muurvullend membraam kunnen doen pulseren en verkleuren met hun smartphone.

Designevenementen die er echt toe doen

De nadruk op robotica en interactive design voorziet de Tokyo Design Week van een helder profiel. Dat is nodig ook, want er zijn wereldwijd inmiddels meer steden met een Design Week dan er weken in het jaar zijn; de Tokyo Design Week duurt zelfs al twéé weken. Ter illustratie: ook deze week worden de Dubai Design Days gehouden, waar alle aandacht uitgaat naar peperdure pronkstukken. Inmiddels tekent zich een duidelijke hiërarchie in de internationale designevenementen af. Het jaarlijkse hoogtepunt is onveranderd de Salone del Mobile in Milaan (april). Ook niet te missen is de London Design Week (september). De Dutch Design Week in Eindhoven loopt voorop in jong talent en maatschappelijke vraagstukken als afval of migratie. Hét platform voor design uit ontwikkelingslanden ten slotte is Design Indaba in Kaapstad, Zuid-Afrika (februari).

Elektronica van de toekomst

Wat is dan die elektronica van de toekomst, die te zien is in het tijdelijke beurscomplex in grote tenten in een park in de hippe wijk Harajuku? Dat loopt uiteen van een rijdende webcam tot een digitale pen die de eigenaar herkent aan zijn vingerafdruk en dus 'officiële' computerhandtekeningen kan maken. Aan de hoeveelheid selfies te oordelen is de publiekslieveling een rijdende robotlamp die met sensoren reageert op daglicht, de activiteit van de gebruiker en zelfs diens humeur.

Dit zijn meteen ook de spaarzame consumentenproducten. 'De meeste bedrijven hier zoeken nog naar toepassingen voor hun technologie. Daarvoor hopen ze hier ideeën op te doen', zegt organisator Luana Matei. Als voorbeeld noemt ze een digitale spuitbus waarmee 3D-graffiti kan worden gespoten. 'Het wordt nu nog gebruikt voor de game-industrie en reclame. Maar wie weet kan het nuttig zijn voor architecten of productontwerpers.'

Ook werving en selectie van jonge ontwerpers is een belangrijk motivatie voor deelname aan dit evenement, dat ongeveer 110 duizend bezoekers trekt. 'Er is in Japan een groot gebrek aan eigenzinnige jonge ontwerpers met durf, zoals die er in Nederland wel zijn.' Om dat talent te lokken is een sumo-worstelwedstrijd georganiseerd voor zelfgemaakte robots, met een fors prijzengeld.

Flower robotics. Beeld Jeroen Junte
Konnichi Wa robotmeisje. Beeld Jeroen Junte

Futuristisch en technocratisch

De geavanceerde prototypes bevestigen het stereotype beeld van Japans design als futuristisch en technocratisch. Op de Tokyo Design Week avontuurlijke creativiteit en kritische statements ver te zoeken, laat staan design dat ontregelt of provoceert.

Het andere uiterste van Japans design is aandacht voor oude ambachten als houtlakwerk en porselein. Een verademing is dan ook een presentatie van jonge ontwerpers met een speelse kijk op deze ambachtelijke tradities.

Geen toeval dat hier ook een vleugje Dutch Design is te zien, met ragfijne dekens van de Amsterdamse textielontwerpster Mae Engelgeer. Haar plaids hebben een abstract geometrisch patroon van zwart, wit en grijstinten. Het is Japans in zijn harmonieuze eenvoud maar 'Dutch' in radicale vorm en kleurkeuze. Het is precies dat vleugje eigenwijsheid dat de Tokyo Design Week nodig heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden