Kwart aantal Nederlanders jaarlijks in geestelijke nood

Eén op de vier mensen lijdt jaarlijks aan een serieuze psychiatrische stoornis. Vier op de tien Nederlanders hebben in hun leven ooit een dergelijke stoornis gehad....

Van onze verslaggeefster

UTRECHT

De bevindingen betekenen dat jaarlijks 2,3 miljoen mensen een psychiatrische stoornis doormaken, onder wie bijna zeshonderdduizend volwassenen met een depressie en 230 duizend mensen met een chronische depressie. Meer dan achthonderdduizend mensen, voornamelijk mannen, hebben alcoholproblemen en meer dan een miljoen mensen een fobie. Bijna de helft van de mensen die ooit in hun leven een psychiatrische stoornis hebben gehad, vooral jongeren en vrouwen, hebben er meer dan één doorgemaakt.

Van de 2,3 miljoen mensen met een psychiatrische stoornis melden zich vierhonderdduizend daadwerkelijk bij een Riagg of een andere instelling binnen de geestelijke gezondheidszorg. Wat er met de anderen gebeurt, wordt nog onderzocht. Vermoed wordt dat een deel zonder hulp geneest, dat een deel wordt behandeld door de huisarts, en dat een deel, soms uit schaamte, geen hulp zoekt.

Voor de studie werd gebruikgemaakt van internationaal ontwikkelde instrumenten: het CIDI, een interview-methode die is ontwikkeld door de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en van diagnoses die zijn gebaseerd op DSM-III-R, de internationale toetssteen binnen de psychiatrie, op grond waarvan kan worden vastgesteld of iemand daadwerkelijk aan een stoornis of een ziekte lijdt.

Het is een breed onderzoek geweest: er werden 57 stoornissen gemeten. Vage klachten als slapeloosheid werden niet geteld. Voorwaarde was ook dat de stoornis gevolgen moest hebben voor het functioneren: bijvoorbeeld niet kunnen werken of niet voor de kinderen kunnen zorgen.

Uit het onderzoek blijkt dat mannen en vrouwen ongeveer even vaak psychische stoornissen hebben. Er zijn wel soortverschillen. Vrouwen hebben twee keer zo vaak als mannen een depressie of een angststoornis. Mannen hebben vier keer zo vaak als vrouwen problemen met alcohol.

Opmerkelijk is dat schizofrenie minder vaak voorkomt dan algemeen werd aangenomen: niet 1 procent, maar 0,4 procent van de bevolking lijdt aan schizofrenie. Eetstoornissen, voornamelijk boulimia, treffen vooral vrouwen.

Drugs vormen, zeker in vergelijking met alcohol, een relatief klein probleem. In vergelijking met Amerika scoort Nederland zelfs laag. Drugsverslaving komt in Nederland voor onder 0,8 procent van de bevolking tegen 2,8 procent in Amerika en 0,7 procent in Canada. Vergelijkbaar Europees onderzoek is er nog niet.

Het Trimbos-instituut keek ook naar risicogroepen. Opmerkelijk, en niet verklaarbaar, is dat de psychische problemen afnemen met de jaren: hoe ouder, hoe gezonder lijkt het wel. In de leeftijdscategorie van achttien tot 24 jaar heeft één op de drie mensen psychische problemen, vooral door alcohol. Dat neemt sterk af na het 25ste levensjaar. In de categorie 55 tot 65 jaar had nog maar 14,9 procent een psychische stoornis in het jaar voorafgaand aan het onderzoek.

Risicofactoren zijn een lage opleiding, een laag inkomen, werkloosheid of arbeidsongeschiktheid en in mindere mate alleenstaandheid of alleenstaand ouderschap. Alcoholmisbruik- en verslaving lopen door alle sociale lagen heen.

Aan het onderzoek deden zevenduizend mensen mee tussen de achttien en 65 jaar. Het is het eerste grote onderzoek naar de geestelijke gezondheid van Nederlanders. Vergelijkbaar onderzoek is eerder in de VS en Canada gedaan. Nederland zit wat betreft psychische problemen tussen beide landen in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden