ANALYSEContact met ouderen

Kunnen opa en oma nog wel op de kleinkinderen passen?

Binnen het gezin bestaat een zeven keer hogere kans op besmetting dan daarbuiten.Beeld ANP

Nu we van overheidswege het dringende advies krijgen om ouderen te mijden en de burgemeester van Tilburg deze week opriep om opa en oma voorlopig alleen maar te bellen, dreigt een belangrijke pijler onder de economie vandaan te donderen: de oppasgrootouder. Moeten ouders voorlopig op zoek naar een oppas-alternatief?

Ruim eenderde van de opa’s en oma’s past wekelijks een of meer dagen op de kleinkinderen, ze zijn een onmisbare steunpilaar voor jonge gezinnen. De directeur van het Spaanse equivalent van het RIVM heeft deze week ouderen gemaand om contact met kinderen te vermijden. 

Naar de overdracht van het coronavirus tussen gezinsleden is nog geen onderzoek gedaan, er bestaat wel onderzoek naar onderlinge besmetting binnen huishoudens met het griepvirus. Daaruit blijkt dat er binnen het gezin een zeven keer hogere kans bestaat op besmetting dan daarbuiten. Logisch, want ouders en kinderen hebben vaak en veel fysiek contact. Japanse onderzoekers publiceerden drie maanden geleden in vakblad PLOS een niet mis te verstaan overzicht van alle besmettingsroutes in het gezin, gebaseerd op gegevens van 10 duizend basisschoolleerlingen en hun familie.

Driegeneratiehuishouden

Kinderen blijken de grootste infectiehaard: een kind dat het griepvirus oploopt, besmet vaak als eerste een broertje, zusje of de moeder, die het binnen het gezin weer verder kunnen doorgeven. Opmerkelijk: als opa eenmaal besmet is, dan is de kans aanzienlijk dat hij oma besmet of andersom. Nu ging het in dat onderzoek wel om grootouders die bij hun kleinkinderen inwoonden, en griepoverdracht verschilt mogelijk van corona, maar de waarschuwing valt niet te negeren: in zo’n driegeneratiehuishouden, met veel onderling contact, is bij grootouders de kans op infectie twee keer groter dan het risico op  besmetting van buitenaf.

Vrijdag schreven Chinese artsen in Nature Medicine dat ook de ontlasting van jonge kinderen, via de handen en de mond, een besmettingsbron van het coronavirus kan zijn. Dat betekent voor groot(ouders) in ieder geval: oppassen bij het billen vegen.

Hygiënemaatregelen

Dan laten we de kinderen veelvuldig de handen wassen, denkt u misschien, en vermijden we fysiek contact. Dat helpt zeker, zo blijkt uit onderzoek in Hongkong. Gezinsleden kregen daar de instructie om elke keer als ze hadden gehoest of geniest, naar de wc waren geweest of hun handen vuil hadden gemaakt, ze te desinfecteren. Het aantal griepinfecties nam af, maar alleen als die hygiënemaatregelen meteen na besmetting met het virus werden toegepast én wekenlang consequent werden volgehouden. Dat laatste was nogal een probleem, en met kleine kinderen waarschijnlijk onuitvoerbaar.

Als het gezin de belangrijkste besmettingsbron is, dan moet daar worden ingegrepen om het aantal infecties te reduceren, schrijven wetenschappers steeds opnieuw in hun studies naar griepvirussen. Jonge, fitte grootouders kunnen vermoedelijk tegen een stootje, maar de wetenschap dat het coronavirus vooral gevaarlijk is voor oudere, verzwakte mensen met hartkwalen, diabetes type 2 en hoge bloeddruk, noopt jonge ouders wellicht toch om de kinderen tijdelijk elders onder te brengen.

Zijn we af van corona als het straks zomer wordt?

Ja, dat zou zomaar kunnen, al is het effect waarschijnlijk tijdelijk. Experts achten de kans groot dat het nieuwe virus net als de griep of verkoudheid een seizoensvirus is: op dreef bij kil en nat weer, in de verdrukking als het ’s zomers warm en droog is.

Moet ik mijn handen wassen met water en zeep, of met alcoholhoudende gel?

Goed handenwassen is van belang om de verspreiding van het coronavirus een halt toe te roepen en om uzelf te beschermen tegen besmetting, meldt zowel het RIVM als de Wereldgezondheidsorganisatie. Maar waarmee kunt u uw handen nu eigenlijk het beste wassen?

Ik ben verkouden, maar hoe weet ik nou of ik corona heb?

De een beleeft ‘een grieperig avondje’, de ander zegt ‘ik heb me nog nooit zo beroerd gevoeld’. Nu het virus om zich heen grijpt, duiken in de media steeds meer ervaringsverhalen op van mensen die de ziekte hebben doorgemaakt. En wat opvalt: ‘covid’ kent nogal wat vormen.

Hoe een (corona-)virus als een staafmixer huishoudt in uw cellen

Wat is het coronavirus eigenlijk voor schepsel? De virologen die het al bestudeerden voor het wereldnieuws werd zijn in elk geval onder de indruk. ‘Kijk, nu bouwt hij een nestje.’  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden