Kunnen gezonde vrouwen hun eicellen nu laten invriezen?

Ooit werden ze bejubeld als doorbraak, nu horen we er opvallend weinig meer van. V Zomer Magazine duikt 'revolutionaire' uitvindingen op uit de vergetelheid.

Beeld Hollandse Hoogte

De Belgen mogen dan heel fraai spreken van een uitstelbaby of een laatste-kans-kind maar de plannen van het Amsterdamse AMC om vrouwen zo lang mogelijk uitzicht te bieden op het moederschap stuitten in de zomer van 2009 op fel verzet. Hoogleraren Fulco van der Veen en Sjoerd Repping maakten bekend dat zij eicellen wilden gaan invriezen van alleenstaande 30-plus-vrouwen zodat zij later, met een geschikte partner, alsnog via ivf zwanger konden worden. Wensgeneeskunde, vond het CDA. Een luxe voor vrouwen die eerst carrière willen maken, klonk het in de commentaren.

Zes jaar na alle commotie over die 'ontsporende geneeskunde' is de kritiek verstomd. De beroepsgroep stelde een protocol op: alle dertien ivf-klinieken mochten voortaan eicellen invriezen op sociale indicatie. Alleen, lang niet allemaal doen ze dat ook. Zeven ivf-klinieken bieden de behandeling aan, zo blijkt uit een rondgang. De rest verwijst door. Bijna alle centra melden dat de vraag minimaal is.

Het Rotterdamse Erasmus MC hielp de afgelopen jaren een kleine groep wensmoeders: zestien in vijf jaar tijd. Enkel bij het AMC, waar het allemaal begon, liggen van bijna 300 vrouwen eicellen in de vriezer 'voor later'. Gemiddelde leeftijd bij invriezen: 37 jaar. En bijna allemaal zijn het single vrouwen, zegt hoogleraar Repping. Niks carrièrevrouwen die het moederschap even on hold willen zetten omdat hun dat beter uitkomt, zoals almaar werd beweerd. Nee, vrouwen die graag een kind willen maar dan in een gezin, samen met een man. Die ze alleen nog niet zijn tegengekomen. Eigenlijk, zegt Repping, kiezen deze vrouwen juist voor de hoeksteen van de samenleving - inderdaad, een klassiek thema van het CDA, de partij die de behandeling zo verfoeide.

Beton en buisjes

Na de superbus van Wubbo Ockels, de mannenpil, het zelfhelend beton en de ingevroren eitjes volgen de komende weken nog deze ooit spectaculaire innovaties die hoognodig aan een update toe zijn: het huis van de toekomst en koolstof-nanobuisjes.

Tijd kopen

Repping vertelt over de teleurstellingen uit de dagelijkse praktijk die de aanleiding vormden tot het AMC-plan: vrouwen van boven de 40 jaar die zich meldden en zeiden: nu heb ik eindelijk de man gevonden met wie ik een kind wil en nu lukt het niet meer. 'Het resultaat van een ivf-behandeling is bij deze oudere groep meestal zeer beperkt. Terwijl er een alternatief was: hadden we hun eicellen maar gehad van vijf jaar daarvoor. Die waren zoveel beter van kwaliteit geweest.'

Tijd kopen, dat is wat de vrouwen doen, zegt Repping, en daarmee verlengen ze hun vruchtbare periode. Vrouwen die tengevolge van een kankerbehandeling onvruchtbaar dreigen te raken, konden al veel langer eicellen laten invriezen. In het AMC gebeurde dat de afgelopen vier jaar 250 keer. Ook vrouwen van wie de partner bij een ivf-behandeling onverwacht geen zaadcellen blijkt te produceren, kwamen er al voor in aanmerking. Waarom onderscheid maken tussen een medische en een sociale indicatie, vroeg Repping zich af. 'Als het om onvruchtbaarheid gaat, is het effect van een chemokuur niet anders dan de gevolgen van veroudering.'

De afgelopen jaren zijn in zijn ziekenhuis twaalf kinderen geboren uit ingevroren eicellen. Allemaal bij vrouwen met een medische indicatie. Nu zien de gynaecologen in het AMC de eerste vrouwen terug die hun eicellen komen verzilveren omdat ze nu wel een partner hebben. Het AMC is onlangs met de eerste ivf-behandelingen bij die groep begonnen.

Hij is benieuwd hoeveel vrouwen de komende jaren terug zullen keren. De laatste tijd zien de artsen in het AMC af en toe een bijzondere solidariteit ontstaan. Vrouwen die duizenden euro's hebben betaald om hun eicellen te laten invriezen maar uiteindelijk toch spontaan zwanger zijn geraakt, willen hun eicellen soms doneren aan de eicelbank. Zodat ook andere vrouwen, die zelf geen eicellen meer hebben, alsnog een kind kunnen krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden