De gidsBeter/leven

Kun je van een spannende voetbalwedstrijd een hartaanval krijgen?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: kun je een hartaanval krijgen van kijken naar een spannende sportwedstrijd?

Rond zo’n beetje elk WK of EK voetbal van de afgelopen drie decennia is er wel onderzoek gedaan naar deze vraag, maar ‘die staan vaak in de wat minder serieuze kersteditie van wetenschappelijke bladen'. Beeld Getty

Engelse voetbalfans kregen bijna letterlijk een hartverzakking toen de wedstrijd van hun nationale elftal tegen Colombia in de zomer van 2018 wel heel erg spannend werd en eindigde in strafschoppen: fans met een Applewatch kregen een waarschuwing dat hun hartslag gevaarlijk snel opliep. Is dat ongezond, een sportwedstrijd kijken? 

Rond zo’n beetje alle Wereld- en Europese kampioenschappen voetbal van de afgelopen drie decennia is daar wel onderzoek naar gedaan. Studies in onder meer Italië, Engeland, Duitsland, Brazilië, Nederland en Australië vergeleken het aantal ziekenhuisopnamen vanwege hartaanvallen op de dag van een belangrijke wedstrijd met een dag waarop het nationale team niet speelde. Onderzoekers vonden soms wel en soms niet een hoger aantal opnamen

‘Die onderzoeken staan vaak in de wat minder serieuze kersteditie van wetenschappelijke bladen en worden niet allemaal even streng uitgevoerd’, reageert Jonas de Jong, cardioloog in het Amsterdamse OLVG-ziekenhuis. ‘Als je kijkt naar één dag, zie je inderdaad meer opnamen. Maar in de dagen daarna is er juist een dip.’ Dat betekent dat mensen die toch al een hartprobleem hebben, mogelijk wat eerder een hartaanval krijgen.

Ook Dick Thijssen, hoogleraar cardiovasculaire fysiologie en inspanning bij het Radboud UMC, waarschuwt dat het maar om waarnemingen gaat. ‘Er zou een verband kunnen zijn, maar er is geen hard bewijs’, zegt hij.

Statisticus Maarten van Smeden (LUMC) voegt daaraan toe dat uit de studies niet duidelijk is of de mensen die een hartaanval kregen wel voetbal keken. ‘De vraag of een spannende wedstrijd een hartaanval kan veroorzaken, is helemaal niet te beantwoorden met deze studies.’ Als er al een effect is, verwacht hij dat het klein zal zijn. 

Toch zou het in theorie kunnen, een hartaanval door een spannende wedstrijd, zeggen de experts. Spanning veroorzaakt een stressreactie, waarbij het stresshormoon adrenaline vrijkomt. De hartslag gaat omhoog, de zweetproductie neemt toe, de spierspanning verandert en er gaat meer bloed naar het hart. Bij mensen die al vernauwde vaten of hart- en vaatziekten hebben, kan door spasmen van de bloedvaten een zuurstoftekort ontstaan in het hart. ‘Om diezelfde reden kun je iemand met hart- en vaatziekten ook beter niet laten schrikken’, zegt Thijssen.

Op zijn spreekuur krijgt De Jong eigenlijk nooit vragen over de risico’s van sport kijken. Wel heeft hij een patiënt die – niet gevaarlijke – hartritmestoornissen krijgt als ze naar Ajax kijkt. Daar houdt ze rekening mee door de wedstrijd pas later te kijken, als ze de uitslag al weet.

Voor de meeste kijkers thuis kan een beetje stress geen kwaad, denken De Jong en Thijssen. Een mogelijk heel klein beetje extra risico weegt niet op tegen het plezier dat mensen halen uit een spannende wedstrijd bekijken. Maar zoals voor zoveel dingen geldt: overdaad schaadt. Want wie de hele dag op de bank sportwedstrijden ligt te kijken, beweegt waarschijnlijk heel weinig. Die mensen hebben een groter risico op hart- en vaatziekten, zegt De Jong. Ook Thijssen benadrukt dat zelf sporten altijd beter is dan sport kijken, ook voor mensen met hart- en vaatziekten.

Sport en hartproblemen: leidt wielrennen tot hartfalen? 

Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwt: Jongeren kijken te veel tv en bewegen te weinig

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden