Kun je sterven aan een overdosis drop?

Beter/Leven

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: kun je jezelf dood eten aan drop?

Hoe dodelijk is drop? Foto Daantje Bons

Alarmerend bericht voor dropminnend Nederland: een paar zwarte lekkernijtjes te veel en je belandt in het ziekenhuis, aldus de Amerikaanse Food and Drugs Administration. Een dagelijkse portie van 50 gram (iets minder dan een kwart zak muntdrop) en 40-plussers kunnen al na twee weken ernstige hartritmestoornissen oplopen, waarschuwde de overheidsinstantie, niet toevallig vlak voor snoepfestijn Halloween. Dat drop hoge bloeddruk en hartkloppingen veroorzaakt is bekend, maar een heuse overdosis?

Glycyrrhinizinezuur

Sterker nog: in theorie kun je aan drop overlijden, vertelt Walter van den Bergh, neuroloog-intensivist bij UMC Groningen. Let wel: in extreme gevallen. Zelf ziet hij één à twee keer per jaar een patiënt op de intensive care belanden door het eten van grote hoeveelheden drop. Spierverslapping, hartklachten, longoedeem, zelfs tijdelijke blindheid - allemaal dankzij een smaakstofje.

De boosdoener is glycyrrhizinezuur, afkomstig uit het zoethoutextract dat drop zijn kenmerkende smaak geeft, evenals onder meer zoethoutthee en sommige hoestdranken. Die stof lijkt sterk op het hormoon aldosteron. En dat hormoon speelt een rol in de bloeddrukregulatie. Ons lichaam merkt het verschil niet, dus verhoogt een toename van de smaakstof de bloeddruk.

Dat komt vooral doordat het lichaam meer zout (natrium) opneemt en meer vocht vasthoudt. Het gevolg is een hogere bloeddruk en in sommige gevallen vochtophoping, ofwel oedeem. Tegelijk scheidt het lichaam juist kalium uit, nodig voor de werking van spieren, wat voor klachten kan zorgen als spierzwakte en hartritmestoornissen.

Van belang is niet zozeer de absolute hoogte van de bloeddruk, benadrukt Van den Bergh. Dat geeft pas op de langere termijn gezondheidsrisico's. 'Maar als de bloeddruk in korte tijd te sterk verandert, heeft het lichaam geen tijd om zich aan te passen.' Om nog onduidelijke redenen is de achterzijde van de hersenen hiervoor extra gevoelig. 'Daar krijg je stuwing van vocht buiten de bloedvaten, waardoor er zwelling ontstaat en in extreme gevallen zelfs bloedinkjes. Dat kan leiden tot hoofdpijn, verwardheid en uitvallen van het zicht.' Gelukkig is zulke schade meestal tijdelijk; stop met drop eten en het herstel is volledig.

Foto ANP

De druppel die de emmer doet overlopen

Ernstiger wordt het als het hart er niet langer in slaagt om het bloed rond te pompen door de plots verhoogde druk. Dan kan het er simpelweg mee ophouden en volgt mogelijk de dood, zegt Van den Bergh. Zelf heeft hij echter nooit meegemaakt dat een patiënt overleed aan drop. 'Maar soms weet je het ook niet. Er zullen ongetwijfeld mensen overlijden door hartproblemen of hersenschade waarbij we niet kunnen vaststellen dat te veel drop erachter zit.'

Heftig. En toch vindt Van den Bergh de waarschuwing van de FDA - maximaal 50 gram per dag, twee weken lang voor 40-plussers - 'een beetje overdreven'. Dat soort instanties geeft altijd het voorzichtigste advies, met de kwetsbaarste groepen in het achterhoofd, legt hij uit. Mensen die al een hoge bloeddruk of hartschade hebben. Of gebruikers van plastabletten, omdat ook die kalium afvoeren. 'Bij hen kan drop de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Maar een gezond persoon kan zomaar een keer een zak drop leeg eten zonder problemen.'

Ook van Marianne Geleijnse, hoogleraar voeding en hart- en vaatziekten aan de Universiteit van Wageningen, mag u gewoon van uw kokindje of dropjojo genieten. 'Als mensen regelmatig veel te veel drop eten, bestaat er inderdaad een kans dat ze op de intensive care belanden, vooral als er bepaalde aandoeningen of medicijnen in het spel zijn. Maar maak je geen zorgen als je een keertje uit de band springt. De vuistregel voor gezonde volwassenen is: beperk het tot 120 gram drop, vijftien tot twintig stuks, of een halve liter zoethoutthee per dag. Risicogroepen als kinderen en mensen met een hoge bloeddruk kunnen het beter bij vijf dropjes houden.'

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek?
Mail naar beterleven@volkskrant.nl

Foto ANP
Meer over