Kun je op je 80ste net zo verliefd zijn als op je 16de?

Ze waren samen 177 jaar oud toen ze in november 2007 smoorverliefd in het huwelijk traden en daarmee haalden de Britse Peggy Clark en James Mason de wereldpers. De 84-jarige bruid vertelde over 'het vuurwerk' in haar buik toen ze haar geliefde voor het eerst zag. Kun je op hoge leeftijd nog net zulk vuurwerk voelen als toen je een puber was? Als alle lichaamsfuncties door veroudering achteruit gaan, werken toch ook de liefdeshormonen minder fanatiek?

Liefde-op-leeftijd is nooit wetenschappelijk onderzocht.Beeld thinkstock

Een verliefd brein maakt een cocktail van stoffen aan die een soort dronken blijmoedigheid opwekken, zegt de Groningse hoogleraar neurobiologie Gert ter Horst. Vooral dopamine is belangrijk: die boodschapperstof prikkelt het beloningscentrum in de hersenen. Het hormoon noradrenaline leidt via de aanmaak van adrenaline tot een stressreactie: eindeloze energie, vlinders in de buik en hartkloppingen.

Hersenonderzoek wijst uit dat de hoeveelheid dopamine afneemt als we ouder worden. Ook de productie van adrenaline daalt. Dat zou erop kunnen duiden dat de chemie van de liefde op latere leeftijd verandert, zegt Ter Horst. Maar de euforie die bij verliefdheid door het lichaam raast, ontstaat doordat de concentratie van bepaalde 'geluksstoffen' in het brein ineens flink toeneemt, benadrukt hij, en het effect daarvan is onafhankelijk van het basisniveau. Er mag dan op latere leeftijd wat minder dopamine en adrenaline aanwezig zijn, bedoelt hij, maar als er ineens een piek volgt, slaat het hoofd net zo hard op hol.

Geen geld voor onderzoek
Een slag om de arm blijft nodig, want liefde-op-leeftijd is nooit wetenschappelijk onderzocht. Ter Horst, directeur van het neuro-imaging centrum van het Groningse UMCG, deed de afgelopen jaren onderzoek naar verliefdheid én liefdesverdriet door de hersenen van jongeren en die van veertigers te scannen. Hij zou ook graag verliefde ouderen in de MRI-scanner bestuderen, om te achterhalen of hun brein anders reageert, maar de financiering daarvoor ontbreekt. 'Voor dit soort onderzoek is nauwelijks geld te krijgen. Terwijl het publiek het razend interessant vindt.'

Zelf vermoedt hij dat op latere leeftijd de chemie in het brein net zo goed haar werk doet, maar dat de intensiteit ervan wordt afgezwakt door rationele belemmeringen. Wie op middelbare leeftijd verliefd wordt, draagt ballast mee uit het verleden. Gedoe met ex-partners, met kinderen die de nieuwe liefde moeilijk accepteren, de vraag of je gaat samenwonen en waar; vanuit de frontale hersengebieden gaan er voortdurend signalen naar het beloningscentrum even verderop waardoor emoties worden onderdrukt. Dat zo'n blokkade bestaat, blijkt uit het gedrag van stelletjes in culturen waar verliefdheid niet mag worden getoond, zegt Ter Horst. Zij zijn in staat hun heftige gevoelens te onderdrukken.

Pas als de sociale druk wegvalt (bij 65-plussers, denkt Ter Horst) fladderen de vlinders weer als vanouds. Peggy Clark had dus wellicht gelijk toen ze de Daily Mail vertelde dat ze hetzelfde vuurwerk voelde als vroeger, toen ze een jong meisje was. Ze trouwde een maand nadat ze haar nieuwe liefde had ontmoet op een dagopvang voor ouderen. 'Geen tijd te verliezen', zei de bruidegom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden